Billy Elliot (2000)

Hér er á ferðinni afar vöndu bresk kvikmynd. Hún fjallar um Billy nokkurn Elliot sem býr í litlum breskum bæ á Thatcher tímabilinu þar sem verkföll eru tíð og lágstéttarfólk hefur það skítt en Billy tilheyrir einmitt þeim þjóðfélagshópi. Hann er að æfa box (vegna þess að pabbi hans vill það) en heillast fljótt af ballett og fer að stunda það í laumi með ófyrirsjáanlegum afleiðingum. Billy Elliot er afskaplega mannleg mynd sem að hrífur áhorfandann frá fyrstu mínútu og heldu manni við skjáinn allt til enda. Myndin er titluð sem gamanmynd og vissulega má hlæja að einu og einu atriði en fyrst og fremst er hér um að ræða drama. Toppmynd fyrir alla aldurshópa.

Æðislega skemmtileg mannleg og hreint og beint yndisleg mynd. Fjallar um strástaula sem kemur úr Breskri verkamannafjölskyldu og fer að æfa hnefaleika af því að faðir hans vill það. Snýr svo við blaði og heillast af ballet og stelst til þess að stunda æfingar þar. Julie Walters er frábær í sínu hlutverki sem keðjureykjandi ballettkennarinn. Jamie Bell strákurin sýnir frábæra takta og verðu gaman að fylgjast með honum í framtíðinni. Þessa mynd verða allir að sjá...

Eftir að hafa heyrt mikuð um þessa mynd, ákvað ég að skella mig á hana, og ég sá ekki eftir því. Myndin segir um strákinn Billy Elliot, sem hefur stundað box daglega. Skyndilega, vegna mótmæla, verður ballett kennslustundin í sama sal og strákarnir eru að æfa box. Skyndilega fær Billy Elliot ást fyrir ballett og verður háður henni. Í gegnum alla myndina studdi ég alltaf Billy og þegar myndin endaði gat ég ekki hætt að brosa í nokkrar mínútur. Hún var svo góð og skemmtileg og mannleg. Þessi mynd mun ég ætla að eignast á DVD eða VHS þegar hún kemur út hér á landi.

Vááá! Frábær mynd sem gerist á áttunda áratugnum í litlum bæ í Bretlandi og fjallar um 13 ára strák sem ætlar í boxtíma en villist í balletttíma byrjar að fara í ballett í staðinn fyrir box. Hann er ungur og efnilegur hann Jamie Bell sem lagði sig örugglega mikið fram svo ekki sé talað um leikstjórann Stephen Daldry. Þeir sem ekki hafa séð hana ættu að skella sér á hana.

Hér er á ferðinni fjörug, faglega unnin og vel leikin úrvalsmynd um lífslist og átök, væntingar og vonir og sannar þrár ungs drengs, sem var tilnefnd til þrennra óskarsverðlauna 2000; fyrir leikstjórn breska leikstjórans Stephen Daldry, leikkonu í aukahlutverki (Julie Walters) og frumsamið kvikmyndahandrit. Breska úrvalsmyndin "Billy Elliot" gerist árið 1984, í námubæ á Norður Englandi þar sem verkfall námumanna er í fullum gangi. Hún segir sögu hins ellefu ára gamla Billy Elliot (Jamie Bell). Pabbi hans og bróðir eru í verkfalli í sögubyrjun og mamma hans er dáin. Vegna verkfallsins og erfiðra fjölskylduaðstæðna er andrúmsloftið á heimilinu hlaðið spennu og hörku sem oft er erfitt að eiga við. Billy er ekkert fyrir ofbeldisfullar strákaíþróttir eins og boxið sem honum er uppálagt að stunda í skólanum, hann hrífst heldur af ballett sem æfður er í salnum við hliðina þar sem boxið er æft. Stelpurnar í skólanum stunda ballettinn og sýnir Billy mikla hæfileika í þá áttina. Þegar að fjölskyldan kemst að þessum áhuga hans lendir Billy í vandræðum, en með stuðningi ballettkennarans síns, hinnar ákveðnu og ráðagóðu Frú Wilkinson (Walters) heldur Billy áfram að æfa sig í laumi og að lokum tekst kennaranum að koma því til leiðar að hann kemst í prufu hjá Konunglega Balletskólanum. Í myndinni er tekist á við svartsýnisandrúmsloftið sem einkenndi breskt verkamannasamfélag á stjórnarárum Margaret Thatcher á tíunda áratugnum og barátta Billys sjálfs við að ná persónulegum árangri í dansinum er mótvægi við baráttu bróður hans og föður sem þurfa að takast á við þá staðreynd að atvinna þeirra og lífsviðurværi er í hættu. Einnig er tekið á alræmdri klisju um óhjákvæmileg tengsl samkynhneigðar og ballettástar hjá karlmönnum svo eitthvað sé nefnt. Síðast en ekki síst er "Billy Elliot" ofboðslega fyndin. "Billy Elliot" hefur hlotið fjölda viðurkenninga á kvikmyndahátíðum og má þar nefna að aðalleikararnir, þau Jamie Bell og Julie Walters hlutu bresku kvikmyndaverðlaunin fyrir magnaðan leik sinn og hún var kjörin besta breska myndin árið 2000. Einnig var hún tilnefnd til m.a. óháðu bresku kvikmyndaverðlaunanna, og áhorfendaverðlaunanna á kvikmyndahátíðinni í Edinborg, Evrópsku kvikmyndaverðlaunanna og Golden Globe verðlaunanna. Leikstjórinn Stephen Daldry leikstýrir þessari mögnuðu mynd af stakri snilld og einnig skartar myndin mögnuðu handriti, góðri tónlist og vandaðri kvikmyndatöku. En aðall hennar er magnaður leikur aðalleikaranna, þeirra Jamie Bell og Julie Walters. Hinn fimmtán ára gamli Jamie Bell fer algerlega á kostum í aðalhlutverkinu og vinnur sannkallaðan leiksigur í sínu fyrsta kvikmyndahlutverki (gerði hann að stjörnu) og átti hann hiklaust að hljóta óskarsverðlaunatilnefningu fyrir leik sinn. Hann er gífurlegt efni og lofar góðu með framtíðina í huga. Þessi strákur á vonandi eftir að gera góða hluti, allavega líst mér mjög vel á hann eftir að hafa séð hann brillera í aðalhlutverkinu. Breska leikkonan Julie Walters er ekki síðri í hlutverki ballettkennarans Frú Wilkinson, og sýnir og sannar að hún er alveg mögnuð leikkona. Hún vann sinn stærsta leiksigur í hlutverki Rítu í Educating Rita árið 1983, en fyrir þann magnaða leik sinn gegn Sir Michael Caine hlaut hún verðskuldaða óskarsverðlaunatilnefningu. Það sama gerðist nú, hún var tilnefnd sem besta leikkona í aukahlutverki á móti úrvalsleikkonunum Dame Judi Dench, Kate Hudson, Frances McDormand og Marciu Gay Harden, sem mjög óvænt vann óskarinn. Jamie og Julie eru alveg frábær og vinna hug og hjarta áhorfandans (allavega í mínu tilviki). Ég einfaldlega get ekki lýst nægilega ánægju minni með þessa úrvalsmynd sem hittir alveg beint í mark, hún er án nokkurs vafa ein af bestu kvikmyndum ársins 2000 (og átti án nokkurs vafa að hljóta Óskarsverðlaunatilnefningu sem besta kvikmynd ársins, það var líka sannkallaður skandall að Jamie Bell var ekki tilnefndur fyrir sinn magnaða leik á aðalpersónunni). Semsagt; einstök og ógleymanleg úrvalsmynd sem ætti að vera við allra hæfi. Ég vil meira af svona góðum myndum með raunsæjum mannlýsingum og mögnuðum leikframmistöðum, hiklaust. Ég gef Billy Elliot án nokkurs vafa fjórar stjörnur og mæli hreint eindregið með henni við alla sanna kvikmyndaunnendur. Þetta er alveg óviðjafnanleg perla!

Ég var gífurlega tortrygginn þegar ég borgaði mig inn á Billy Elliot. Ég var næstum sannfærður um að þetta væri ódýr útgáfa af The Full Monty vegna svipaðrar sögu: Hetjan sigrast á aðstæðum sínum og lætur draumana rætast. Sem betur fer hafði ég rangt fyrir mér; Billy Elliot er einhver notalegasta og mannlegasta mynd sem ég hef lengi séð. Billy (Jamie Bell) er stráklingur sem býr í námubæ lengst norður í Englandi með pabba sínum, eldri bróður og hálfklikkaðri ömmu. Hann er sendur í hnefaleikatíma daglega svo hann geti verið eins og hinir strákarnir í bænum, en þegar plássleysi verður til þess að ballett er kenndur í sama íþróttasalnum á sama tíma heillast Billy litli af dansinum. Ballettkennarinn frú Wilkinson (Julie Walters) sér hæfileikana sem búa í Billy og hvetur hann áfram gegn mótmælum fjölskyldu hans og fordómanna sem mæta strák sem dansar ballett. Þessi mynd lætur manni líða alveg sérstaklega vel. Ég sat í salnum með jólabros á vörunum allan tímann og hvatti litla náungann áfram. Það er varla slegin feilnóta í allri myndinni. Samband Billys og föður hans er mjög vel skrifað og leikið, og hliðarsagan með besta vin Billys var mjög hjartnæm án þess að vera væmin eða halló. Leikurinn er gífurlega góður. Jamie Bell vinnur leiksigur í titilhlutverkinu, og sá getur aldeilis dansað! Hann á eflaust eftir að vera dreginn til Hollywood mjög hratt. Sömuleiðis kemur Julie Walters sterk út í sínu mikilvæga hlutverki. Leikstjórinn Stephen Daldry hefur aldrei áður leikstýrt bíómynd.. það sést ekki. Hann skilar af sér mynd sem er óhætt að kalla sjarmatröll. Hún er jafnframt sérlega bresk; ef hún væri amerísk hefði hún verið óþolandi væmin og vemmileg. Billy Elliot er ein af þessum litlu myndum sem fólk á eftir að elska og dá. Ég hvet alla til þess að sjá þessa mynd. Hún er betri en flest annað sem hefur verið í bíó undanfarna mánuði.

Afar vönduð mynd sem gerist í smábæ í Bretlandi um 1983 og fjallar um ungan dreng að nafni Billy Elliot sem hefur mikla ást á dansi. Vandamálið er að samkvæmt rótgrónum skoðunum fólks í kringum hann er dans bara fyrir stelpur og því kemur það sem áfall fyrir föður hans þegar í ljós kemur að Billy litli er farinn að æfa ballett í staðinn fyrir hnefaleika. Það má segja að þetta sé saga af baráttu eins drengs til þess að fá að gera það sem hann dreymir um að gera, en myndin er samt of margbrotin til að summa henni upp í einni setningu - sennilega að hluta til vegna þess að hún er ekki gerð í Hollywood. Leikararnir fara óaðfinnanlega með hlutverk sín, sérstaklega Jamie Bell sem titilpersónan (ég spái þessum unga leikara bjartri framtíð) og ekki síður Jamie Draven sem strangi faðirinn. Að horfa á þessa mynd og reyndar margar aðrar breskar myndir opnar augu manns fyrir því að sumar bandarísku stórstjörnurnar eru lítið annað en falleg andlit. Vönduð og mannleg mynd sem ætti að skemmta flestum.