Magnolia (1999)

Þetta er líklega besta mynd sem ég hef séð. Hvílík snilld. Eini galli myndarinnar er að hún er ofgóð, of vönduð og of metnaðarfull til að ná til fjöldans (ólíkt American Beauty). Það kom ekki mjög á óvart að myndin var sniðgengin af óskarnum þrátt fyrir að vera besta mynd ársins. Mikið hefur verið skirfað um leikarana og söguþráðin en lítið hefur verið sagt um þema myndarinnar. Í raun er þetta mjög trúarleg mynd sem boðar iðrun og fyrirgefningu. Eitt magnaðasta atriði kvikmyndasögunnar er sótt í Gamla testamentið, þ.e. plágurnar í Egyptalandi. Margir hafa talað um stórkostlegan leik Tom Cruise en persónulega finnst mér það of-lof. Allir leika stórkostlega en fremstur á meðal jafningja er bjartasta von Hollywood Philip Seymour Hoffman. Ég tek hattinn ofan fyrir leikstjóra myndarinnar Paul Thomas Anderson, hvílík snilld, hvílíkt hugrekki, hvílík dýpt. Ég fór á myndina strax fyrstu sýningarvikuna og enn þá dag í dag hugsa ég til hennar nær daglega. Þetta er ein af þeim myndum sem fylgja manni eins og vinur í gegnum lífið.

Magnolia er tvímælalaust ein af þrem bestu myndum ársins 1999 ásamt American Beauty og The Insider en í stuttu máli fjallar myndin um 8 ólíkar persónur sem tengjast allar á einhvern hátt, mismunandi mikið þó en leikhópurinn er alveg magnaður svo og leikstjórn P. T. Anderson og tónlistin er virkileg góð og eitt besta atriði myndarinnar er einmitt þegar allar aðalpersónurnar syngja með einu lagi myndarinnar en ég kann ekki nánari skil á laginu eða söngkonunni sem syngur það en virkilega ljúft lag þó og Magnolia fær hæstu einkunn frá mér og ég mæli hiklaust með henni við alla sem kunna að meta alvöru myndir.

Ég næ varla að lýsa hrifningu minni á þessari mynd með nógu stórum orðum en ég skal reyna. Myndin fjallar um nokkra ákveðna einstaklinga og spannar myndin u.þ.b. 3 daga í lífi þeirra allra, daga sem munu breyta miklu fyrir þetta fólk. Allt á það sinn djöful að draga, misjafnlega vondan, og einnig á það allt sameiginlegt að þurfa að gera upp fortíð sína. Frank T.J. Mackey (Tom Cruise) heldur nauðaómerkileg karlrembunámskeið fyrir aumingja sem geta ekki náð sér í stelpur. Við fyrstu sín virðist hann vera drullusokkur en atferli hans má skýra á mjög sársaukafullri fortíð hans þar sem við sögu kemur þá sérstaklega faðir hans (Jason Robards) sem er að deyja úr krabbameini og segir hjúkrunarmanninum sínum (Philip Seymour Hoffman) að hans hinsta ósk sé að sjá son sinn. Kona gamla mannsins, Linda (Julianne Moore) er talsvert yngri en hann og þjáist af samviskubiti yfir hlutum sem ég ætla ekki að segja hér frá. Önnur saga er um hinn vinsæla þáttastjóra Jimmy Gator (Philip Baker Hall) sem hefur í yfir 30 ár stjórnað spurningaþætti þar sem einstaklega gáfaðir krakkar eru látnir spreyta sig. En hann er að deyja og þarf að gera upp myrka fortíð sína einnig. Í sennilega hans síðasta þátt kemur undrabarn að nafni Stanley Spector (Jeremy Blackman) sem er ýtt áfram af peningagræðgi föður síns. Jimmy reynir einnig að sættast við dóttur sína Claudiu (Melora Walters) sem er kókaínfíkill en kannski ekki eins rugluð og hún sýnist vera. Inn í hennar líf kemur síðan hinn trúaði lögreglumaður Jim Kurring (John C. Reilly) sem er hrifinn af henni en veit ekki að hún er kókaínfíkill. Með þætti Jimmys fylgist síðan Donnie Smith (William H. Macy) sem er bitur út í lífið og tilveruna eftir að frægðin hafði farið geysilega illa með hann. Er hann nú fullkominn aumingi sem heldur samt ennþá að hann geti gert hlutina rétt. Líf allra þessara einstaklinga á eftir að breytast svo um munar á næstu 3 sólarhringum. Ásamt American Beauty þá held ég að engin mynd gerð árið 1999 hafi snert mig jafn djúpt. Þetta er ein af þessum myndum þar sem hver einasta sena hefur einhverja merkingu, hver einasta persóna í myndinni er flókin og er ekki verið að reyna að einfalda hana og hennar vandamál. Paul Thomas Anderson hefur bæði sem leikstjóra og handritshöfundi tekist að skapa allgjört snilldarverk sem mun vonandi verða að klassískri mynd þegar fram líða stundir. Þetta er ein af þessum myndum þar sem er hvergi að finna veikan punkt, hvorki í útliti, handriti, leikstjórn, kvikmyndatöku, tónlist eða leik. Varðandi leikinn þá standa allir leikarar sig frábærlega. Ég skildi í fyrstu ekki almennilega af hverju Tom Cruise hefur verið tilnefndur í ár fyrir besta leik í aukahlutverki karla fyrir þessa mynd en hann vinnur rosalega á þegar rulla hans verður dramatískari og sýnir hann stórleik. Jason Robards er mjög góður sem faðir hans. Philip Baker Hall er frábær í hlutverki hins kvalda þáttasjórnanda, William H. Macy er sérlega góður sem hinn bitri fyrrverandi snillingur, Julianne Moore er stórfín sem hin þjáða eiginkona gamla mannsins, John C. Reilly er mjög góður sem hin tilfinningalega bælda lögga og Melora Walters er stórfengleg sem kókaínfíkillinn. Til að gera langa sögu stutta þá eru einfaldlega allir leikararnir frábærir. Ók, bara svona til þess að ljúka máli mínu þá skipa ég öllum að sjá þessa mynd, þið bara verðið að gera það, svo einfalt er það. Punktur!

Ógleymanlegt meistaraverk sem er í senn mjög vönduð og ekki síst virkilega vel leikin frá leikstjóranum Paul Thomas Anderson sem gerði úrvalsmyndina "Boogie Nights" árið 1997. Ég er fyllilega sammála þeim Ásgeiri og Helga um gæði myndarinnar og glæsileika. Það er hreint kraftaverk að horfa á þessa þriggja tíma löngu kvikmynd og sjá í henni átta aðalpersónur og hún heldur fullum dampi til loka án þess að fatast flugið (ég verð hreinskilnislega að lýsa yfir undrun minni yfir því að "MAGNOLIA" skyldi ekki hljóta tilnefningu sem besta kvikmynd ársins 1999). Það væri hrein synd að lýsa söguþræðinum til fulls á þessum vettvangi, til þess er hann of margslunginn og góður að hægt sé að nefna allt í stuttum pistli. En í stuttu máli sagt er þetta einstaklega góð kvikmynd þar sem allt gengur fyllilega upp. Þar ber fyrst að nefna listræna og glæsilega kvikmyndatöku, vandaða og gullfallega tónlist, vandaða leikstjórn Pauls Thomas Anderson sem er í reynd betri hér en í "Boogie Nights" (ótrúlegt en satt) og síðast en sannarlega ekki síst leikurinn sem er sko fyrsta flokks og skartar þeim Julianne Moore (sem er tilnefnd til óskarins fyrir leik sinn í "The End of the Affair"), óskarsverðlaunaleikaranum Jason Robards, Philip Seymour Hoffman, William H. Macy, Philip Baker Hall. Bestur hér er þó án nokkurs vafa óskarsverðlaunaleikarinn Tom Cruise sem sýnir hér sinn besta leik á ferli sínum (hann toppar hér ógleymanlega frammistöðu sína í "Born on the 4th of July"). Ég tel það næsta víst að hann hljóti óskarinn fyrir leik sinn, annað væri ósanngjarnt en að hann fái óskarinn fyrir þennan leiksigur sinn. Semsagt, MAGNOLIA er stórfengleg í alla staði og er sannkallað meistaraverk og er hiklaust ein allra besta kvikmynd ársins 1999 (þó bandarísku kvikmynaakademíunni hafi ekki fundist það). Ég gef MAGNOLIA fjórar stjörnur og mæli eindregið með henni við alla sanna kvikmyndaaðdáendur. Hún er einstaklega góð í alla staði (og þrátt fyrir að vera tæpir þrír tímar að lengd fannst mér hún fljót að líða) enda er hún einstakur unaður fyrir alla sanna bíóaðdáendur

Sérlega góð kvikmynd á allan hátt. Paul Thomas Anderson, sem maður hélt að gæti ekki gert jafn góða mynd og Boogie Nights, kemur vel á óvart með þessari (löngu) mynd sem snertir alla á einhvern hátt. Það er í raun engin leið að segja frá söguþræðinum, en við sögu koma t.d. maður á dánarbeðinu og karlkyns hjúkkan hans, náungi sem kennir karlmönnum að fara illa með konur, fyrrum barnastjarna, ungur spurningaþáttasnillingur, og alls kyns aðrar áhugaverðar persónur. Leikarahópurinn á virkilega góðan dag hér; Jason Robards, Julianne Moore, William H. Macy og Philip Seymour Hoffman sýna snilldartakta. Bestur er samt enginn annar en Tom Cruise. Búið ykkur undir að sjá Krúsarann taka við Óskarnum þann 26. mars. Og gefið ykkur 3 tíma og sjáið þessa mynd, það ætti enginn að sjá eftir því.

Ég hef ekki hugmynd um hvað ég á að segja um Magnolia. Ég get ekki sagt að hún sé frábært meistaraverk vegna þess að hún var það ekki. Ég get ekki heldur sett mikið út á hana vegna þess að hún var svo ótrúlega vel gerð í nær alla staði. Það sem mér fannst vanta var einhver tilfinninga-áherslumunur, aðeins betra handrit (myndin spilar eins og The Six Degrees of Seperation hittir Guiding Light) og betri klippari sem hefði getað útskýrt fyrir Paul Thomas Anderson að lengd þýðir ekki meiri gæði. Þrátt fyrir alla þessa lengd tókst Anderson alls ekki að gera sumar persónurnar nógu áhugaverðar eða skemmtilegar til að ég hefði einhvern áhuga á því að halda áfram að horfa á myndina. Raunverulega voru aðeins tvær sögur sem ég hafði gaman af og voru það sögurnar með Tom Cruise, Jason Robards, Julianne Moore og Philip Seymour Hoffman. Hinar persónurnar snertu mig aldrei eins og þær gerðu t.d. í American Beauty eða Dancer in the Dark. En málið alls ekki svona einfalt: þrátt fyrir að mér sé sama um persónurnar er ekki annað hægt en að dást að öllum leikhópnum því að ekki einn einasti leikari gerir neitt rangt. Þessi mynd er 100% óaðfinnanlega leikin af öllum sem koma fram. Góðu partarnir eru einnig snilldarlega vel skrifaðir þó að hún minni allt of oft á sápuóperu, sem er tæknilega það sem Magnolia er: sápuópera sem er vel gerð af fagmönnum. Short Cuts var mjög sipuð en samt aðeins myrkari og ekki alveg jafnmikil sápa. Myndin samanstendur af nokkrum sögum sem allar tengjast á einhvern hátt (ekki samt búast við endi þar sem öll púslin falla niður og skapa eina glæsilega heildarmynd - það gerist ekki) og eins og formálinn segir okkur snýst myndin um það að ekkert sem gerist er tilviljun. Myndataka og tónlist eru til fyrirmyndar en yfirgengileg lengdin eyðileggur of mikið. Hvenær munu leikstjórar í Hollywood læra að mynd þarf ekki að vera 3+ tímar að lengd? Ég get fyrirgefið hvaða lengd sem er á meðan ég er ekki alltaf að líta á úrið mitt en það gerði ég oft á meðan horfði á Magnolia. Það hefði verið auðvelt að klippa ýmislegt út - ýmislegt sem raunverulega skipti engu máli. Sagan um gáfaða strákinn og pabba hans og svo sagan með William H. Macy hefðu alveg mátt missa sín, þrátt fyrir að vera ofslaega vel leiknar o.s.frv. Þessar tvær sögur (ásamt mörgum öðrum atriðum) hefðu alveg getað farið án þess að breyta miklu en þegar leikstjóri fær að gera allt sem hann vill (eins og Anderson fékk) þá er erfiðara fyrir hann að sjá hvað virkar og hvað ekki. Munið einnig að M. Night Shyamalan fær að ráða öllu við gerð Unbreakable og get ég næstum því ábyrgst það að hún muni innihalda ógrynni af atriðum sem má klippa út. Ég ætla að setja Magnolia í hóp mynda eins og The Green Mile og The Talented Mr. Ripley (þó hún sé óendanlega betri en báðar þeirra); allt of löng en hefur þó einhverja góða kosti. Reyndar hefur þessi mynd mjög marga góða kosti en ég get ekki afskrifað lengdina þeirra vegna. Og eitt að lokum: atriðið þar sem Julianne Moore brotnar niður í apótekinu er ótrúlega frábært og ætti fólk að leigja myndina bara til að sjá það.

Stórkostleg dramamynd skrifuð og leikstýrð af meistara Paul Thomas Anderson (sem sendi frá sér Boogie Nights fyrir fáeinum árum). Eitt af því sem gerir þessa mynd mjög óvenjulega er að hún hefur eitthvað um átta aðalpersónur sem eiga allar eftir að tengjast á einhvern hátt áður en yfir lýkur. Að gera öllum þessum persónum góð skil í einni kvikmynd er ekkert smáræði en það gengur hér fullkomlega upp, að hluta til vegna þess að myndin er frekar löng en samt aðallega út af því að klippt er á milli persónanna með frábærri tímasetningu og út alla myndina er því í raun verið að segja nokkrar sögur samhliða sem allar tengjast á einhvern hátt. Á köflum fer myndin út í listræna hluti, þeir sem taka kvikmyndir bókstaflega og kjósa hefðbundinn frásagnarstíl verða væntanlega lítt hrifnir. Leikstjórn Andersons er óaðfinnanleg og handritið hans líka frábært og margbrotið. Myndatakan er einnig frábær, langar óslitnar tökur ásamt fljótandi sjónarhorna láta áhorfendum líða eins og þeir séu á staðnum. Tónlistin er óaðskiljanlegur hluti myndarinnar og bætir gífurlega miklu við, ég get ekki ímyndað mér annað en að geisladiskurinn úr myndinni sé mjög eigulegur. Síðast en alls ekki síst er það leikhópurinn. Tom Cruise sýnir hérna að mínu mati sína langbestu frammistöðu sína til þessa sem leiðtogi fyrirtækis sem kennir karlmönnum að fara illa með kvennmenn (móttóið hans er "seduce and destroy"). Í fyrstu virðist hann vera ómerkilegur kvennhatari með mikla persónutöfra en eftir því sem líður á kemur ýmislegt í ljós sem að breytir þeirri svarthvítu ímynd sem hann hefur í hugum áhorfenda. Afgangur leikhópsins skilar sínu einnig stórkostlega vel. Magnolia er í stuttu máli margbrotið og ásækið meistaraverk sem maður er enn að hugsa um löngu eftir að hafa séð hana. Að mínu mati besta mynd ársins hingað til.