Flags of Our Fathers (2006)

Ég hef heyrt ýmsa tala um vonbrigði sín með Flag of our fathers. Mín tilfinning fyrir vonbrigðum manna er sú að fólk hafi búist við hard core stríðsmynd. Það er hún ekki að mínu mati. Myndin er um þá menn sem voru notaðir af bandarískum yfirvöldum til að afla stuðnings við stríðsreksturinn. Myndin er um tilfinningar og afleiðingar þess að lenda í þeim viðbjóði sem stríð er. Sumir ná að höndla það og aðrir ekki. Ég held að Eastwood hafi viljað einbeita sér að mönnunum á bakvið byssurnar en ekki byssunum sjálfum. Það sem okkur íslendingum finnst væmið, t.d. tal um fallna félaga o.s.frv., það finnst þjóðum með langa hernaðarsögu ekki. Við íslendingar skiljum ekki þennan hugsanahátt vegna þess að okkar hernaðarsaga er nánast enginn. Síðustu átökin hjá okkur fóru fram fyrir u.þ.b. 800 árum síðan þegar við vorum að berja hvorn annan með bitlausum sverðum. Ég var mjög ánægðum með Flag of our fathers. Mér fannst hún koma vel til skila hvers vegna of af hverju menn börðust. Ekki fyrir þjóð sina og fána. Ekki fyrir heiðurinn. Heldur einfaldlega til að halda lífi og fyrir félagann við hliðinna á sér. Hann skipti mestu máli. Þar kemur ástæðan fyrir öllu vælinu, eins og sumir kalla það, um fallna félaga. Menn átu saman, sváfu saman í drullupollum og menn dóu saman. Þú varst að tala við félagann, og búmm mínútu seinna var hann ólöguleg hrúga af beinum, holdi og blóði.

Það eru svona hlutir sem enginn skilur nema hafa lent í þessu sjálfur. Það er þetta sem ég held að Eastwood hafi viljað koma til skila og mér fannst hann gera það mjög vel.

Mín skoðun, enn einn sigurinn hjá honum Clint kallinum. Ýmsir hafa verið að kvarta undan frásagnaraðferð þeirri sem hann velur, en út í gegnum alla myndina eru aðalsöguhetjurnar að fá 'flashbökk' þar sem þeir rifja upp eitthvað sem gerðist í orustunni um Ivo Jima. Þetta gerir myndina nokkuð krefjandi fyrir áhorfendur, en það þarf raunverulega að fylgjast með allan tímann. Sagan sem hún segir er mjög áhugaverð, en hún segir sögu þriggja hermanna sem voru eftirlifendur þeirra sem settu upp bandaríska fánann á eynni. Þeir gerðu það með hálfum huga, enda var þetta fáni númer 2 sem settur var þarna upp. En ljósmynd var tekinn af atburðinum sem varð frægasta stríðsfréttaljósmynd allra tíma. Mennirnir sem settu upp þennan fána voru síðan hafðir upp til skýjanna heima fyrir. Stjórnmálamenn sáu sér leik á borði og 'hetjurnar' voru kallaðar heim og notaðar til að selja ríkisskuldabréf til að hjálpa til við að fjármagna stríðsreksturinn. Allt saman hæfilega kaldhæðnislegt. En hvað um það, þjóðin þurfti smá móralskt búst og fékk það frá þessari mynd. Skuldabréfin seldust sem aldrei fyrr, og Bandaríkin gátu því haldið áfram að framleiða öll þau vopn sem til þurfti til að klára stríðið. Réttlætanlegt eða ekki réttlætanlegt, tja...myndin svarar ekki beinlínis þeirri spurningu, hún einungis segir söguna umbúðalaust; og það er nokkurs virði. Við getum svo haft okkar eigin skoðun svona alveg út af fyrir okkur.

Þessi mynd er hin týbíska bandaríska herdella sem samanstendur aðallega af væmni í garð þeirra ameríkana sem létu lífið í iwo jima. Við fylgjumst með lífi hermannana sem reistu fánann góða og svo eigum við að skæla með þeim út myndina fyrir að missa félaga sína. Ég held að bandaríkjamenn séu að minna sig á eina stríðið sem þeir hafa unnið með þesssari mynd útaf íraksmálinu og stríðinu við hryðjuverk.



Hún minnir mig sterklega á ritgerð sem ég skrifaði einusinni í menntó, of löng, of leiðinleg og algerlega samhengislaus.



Hún fær hálfa stjörnu samt sem áður vegna góðs ásetnings allra íslendinganna sem skriðu í sandi og drullu til að bandaríkjamenn gætu skælt saman og klappað hvor öðrum á bakið.

Því miður get ég ekki skrifað neinar reynslusögur um Flags of our Fathers, ef svo mætti búast við langri ritgerð sem væri líklegast ólesanleg fyrir alla nema sjálfan mig. Ég get þó sagt að það er allt annað að sjá hana á hvíta tjaldinu heldur en að slæpast sem extra á tökustað. Sama hvaða væntingar sem ég skapaði fyrir sjálfum mér þá er útkoman allt öðruvísi en ég sá fyrir mér. Til að byrja með þá var ég nógu heppinn að vera í New York daginn sem að Letters from Iwo Jima var frumsýnd þann 20. des og þar með náði rétt svo að sjá hana. Ég hef áhyggjur um að ég hafi séð þær í vitlausri röð því það komu fram mikið af upplýsingum í Flags sem voru nauðsynleg fyrir Letters. En það hjálpaði Flags að ég skuli hafa séð Letters á undan því ég fékk töluvert mikið efni til þess að bera saman við. Ég hafði þó gaman af Flags of our Fathers, ég hafði búist við svona tveggja klukktutíma væmnisdellu um hve frábær Bandaríkin séu fyrir að hafa losið heiminn við svona marga Asíubúa en í staðinn þá kom nokkuð njótanleg ádeila á bandaríska stríðskerfið. Hinsvegar eins og langflestar stríðsmyndir þá fellur Flags í væmniskreppu seinustu mínúturnar og ónauðsynlega dregur hvert einasta skot eins mikið og hægt er. Það sem báðar Flags og Letters nota er ´flashback´ uppbyggingu, sögunni er komið til skila í endursögnum, í Flags of our Fathers þá er aðalsagan um eftirmál stríðsins en stríðið sýnt í endursögnum en í Letters from Iwo Jima þá er stríðið aðalsagan en endursagnirnar um einkalíf aðalpersónanna. Flags nýtur sér þetta misvel, það virkar vel til þess að byrja með en skemmir fyrir svo með að ofnota sér það þegar nær dregur undir lokin, þá verður sagan frekar löt, eða óskipulögð frekar, því meira sem flashbökk voru notuð því oftar fannst mér þau ekki passa eins vel. Einnig eiga sér stað mjög furðulegar breytingar undir lokin eins og þeir vissu ekki nákvæmlega hvernig ætti að enda myndina, það voru einfaldlega alltof miklum upplýsingum kramið inn í endinn á mjög vafasamin hátt sem dróg endinn töluvert lengur en þurfti. Annars hefur Flags flestallt til þess að skapa skemmtilega mynd, gott handrit, fína leikara og persónur, ágætan húmor, og ekki gleyma flottum bardagasenum og ofbeldi og auðvitað til þess að viðhalda ´political correctness´, þá er ekki verið að halda meira upp á eina hlið en aðra í stríðinu. Myndin var engin vonbrigði en hún kom mér ekkert sérstaklega á óvart, ég hafði gaman af henni.

Þesssi mynd er ein leiðinlegasta sem ég hef séð seinustu 4 ár. ég þurftiu að fara úr hlénu svo að ég myndi ekki deyja úr leiðindum, eða sofna nenni nú ekki að útskyra um hvað myndin fjallar því ég skildi það varla sjálfur, eða jú um menn sem reistu fána, og allir héldu að stríðið milli japana og bandaríkjamanna væri unnið af bandaríkjamönnunum svo kom alltaf eithvað kjaftæði á milli sem hélt manni engan veginn við efnið. Alltaf svona innskot úr stríðinu svo aftur í núið og svo framvegis því miður er minn 900 kall farinn í súginn en þið sem lesið megið dæma sjálf. Þetta er bara min skoðun takk fyrir mig :P