The Ninth Gate (1999)

Allgreinilegt að sumir hér að ofan hafa herfilega misskilið, eða hreinlega alls ekki skilið, umrædda mynd.

Snilldarræma með glæsilegum endi, ljómandi vel leikin, skrifuð, tekin og leikstýrt.

Vil ekki eyða orðum í þráð myndarinnar, það er gert um of hér að ofan, en fyrir þá sem unna góðum og gamaldags myndum þá er þetta ein af þeim, gjörið svo vel.

Hér er komin spennumyndin fyrir bókasafnsfræðingana. Ég átti von á meiru frá þessari mynd hún er lítið spennandi og afar fyrirsjáanleg. Johnny Depp er flottur að vana og stendur sig með prýði en það er einfaldlega ekki nóg til að gera þetta að góðri mynd.

Ein besta hrollvekja seinustu ára sem fjallar um manninn Dean Corso bókasafnara sem hefur sérstakann áhuga af Djöflinum en er svo ráðinn til að finna út hvort einhverjar af þrem bækum sé fölsuð en ekki er allt sem sýnist þegar allt fer úr böndunum og er eins og djöfullinn er leika sér við hann. Það eru allt of margar spurningar ósvaraðar og endasenan er ekki fullnægjandi.

Biðin eftir nýrri Polanski mynd var orðin löng, en hún var þess virði. The Ninth Gate er mjög góð hrollvekja, sem er virkilega þess virði að sjá í kvikmyndahúsi og síðan eignast á DVD. Svo til allar myndir Polanskis hafa verið góðar og staðfestir þessi nýja mynd hans, að hann telst enn meðal fremstu kvikmyndagerðarmanna okkar tíma, jafnvel þótt hún sé síðri en bestu myndir hans Bitter Moon, Rosemary’s Baby, Chinatown og Repulsion. Í rauninni er Pirates eina mynd hans, sem getur talist slök, en ég hef hvorki séð What? né fyrstu pólsku stuttmyndirnar hans. The Ninth Gate segir frá fornbókasala, sem sendur er í leiðangur til Evrópu til að hafa upp á tveim eintökum af rúmlega þriggja alda gömlu dultrúarriti, sem sagt er runnið frá sjálfum djöflinum. Vinnuveitandi fornbókasalans er vellauðugur djöflafræðingur og safnari fornra dultrúarrita og lánar hann honum eintak sitt af bókinni svo hægt verði að bera það saman við hin tvö. Safnarinn gefur þá skýringu, að hann sé ekki viss um hvort eintakið sitt sé ófalsað og býður fornbókasalanum vegleg laun, taki hann verkið að sér. Fljótlega reynast þó fleiri vera á höttunum eftir bókunum og hika þeir hvorki við að svíkja né myrða til að ná vilja sínum framgengt. Fornbókasalinn á því brátt fóta sinna fjör að launa, en einsetur sér engu að síður að ljúka verkinu. Þetta er ekki í fyrsta sinn sem Polanski gerir kvikmynd um djöfladýrkendur, en í þessari mynd er berlega gefið í skyn, að skammt sé á milli áhuga á djöflinum og dýrkunar á honum, hvort heldur sem fræðimenn eiga í hlut eða leikmenn. Þar með er ekki sagt, að tilraunir til að særa djöfulinn fram beri tilætlaðan árangur né að dultrúarritin komi að einhverju gagni þegar á reynir, því að breyskleiki fornbókasalans laðar hið illa fram öðru fremur. Johnny Depp, Frank Langella og Lena Olin standa öll fyrir sínu, en Emmanuelle Seigner ber af sem ‚succubusinn‘, sem leiðir fornbókasalann áfram og heldur verndarhendi yfir honum fyrir keppinautum hans til þess eins að ná tangarhaldi á honum. Sem sagt, stórskemmtileg útfærsla á mýtunni og endirinn ágæt tilbreyting.

Þessi mynd er um áhugavert efni, og fær hún stjörnuna fyrir það. En bullið sem hún gengur fyrir er agalegt, kannski er þetta útaf því að ég ER ALLS EKKI aðdáandi Roman Polanski en þegar á leið á þessa mynd var þetta sýrðara og sýrðara, þetta fór útum þúfur rétt eftir hlé..

The Ninth Gate er líklegast besta mynd um djöfulinn sem þið munuð sjá á þessu ári. Ekki það að þær verði margar, en þar sem ég hef ekki séð nógu margar myndir um djöfulinn og þess háttar verur get ég ekki kallað hana þá bestu; en hún er sú langbesta sem ég hef séð. Að kalla The Ninth Gate hrollvekju er bull. Hún er meiri gamanmynd en hrollvekja, en hún er alls ekki gamanmynd. Hún er meira svona mystería með hrollvekjandi ívafi og krydduð með svörtum húmor. Húmorinn kemur mest megnis frá hinum frábæra leikstjóra Roman Polanski, en hann notfærir sér söguminni, klisjur og dulúð mjög skemmtilega - t.d. er persóna Lenu Olin raunverulega stór brandari, en með góðum leik og betri leikstjórn er persónan ekki hlægileg. Johnny Depp er að sanna það með hverjum deginum að hann er einn sá albesti leikari sem Hollywood hefur á sínu snæri. Sleepy Hollow sýndi það en The Ninth Gate sannar það. Ég verð svo líka að hrósa Darius Khondji fyrir alveg magnaða myndatöku, sem er greinilega í smá film-noir stíl. Ég er farinn að sjá nafn hans æ oftar á kreditlistum og er það alltaf vísir á flotta myndatöku. Mér datt það líka í hug að hann ætti einhvern hlut að máli eftir fyrsta skot myndarinnar. Alveg frábært! Söguþráðurinn er djúpari, flóknari og skemmtilegri en flestar aðrar myndir af þessu tagi (þessu er beint að End of Days) og verð ég að hrósa Polanski fyrir það að taka ákvarðanir í þessari mynd sem fæstir - ef einhverjir - leikstjórar í Hollywood þora að taka. En þar sem Polanski vinnur ekki í Hollywood kemst hann upp með það. Það er augljóst að áhorfendur myndarinnar eiga annað hvort eftir að hata þessa mynd eða elska hana. Sem kvikmyndaáhugamaður verð ég að elska hana. Hún er óvenjuleg, frumleg, dulúðug, vel leikin, dásamlega tekin og frábærlega skemmtileg. Eini gallinn er kannski sá að hún er mjög löng, en ég fann ekki fyrir þessari lengd svo að ég get ekki kallað hana galla. Hvað sem fólki finnst svo um The Ninth Gate er aðeins spurning um smekk, en þó er ekki hægt að neita því að hún er, kvikmyndafræðilega séð, frábær. Ég mæli eindregið með henni.

Spennutryllir með yfirnáttúrulegu ívafi þar sem Johnny Depp leikur fégráðugan bókmenntasérfræðing sem er ráðinn af ríkum kúnna til þess að hafa upp á mörghundruð ára gömlum bókum sem sagt er að búi yfir yfirnáttúrulegum kröftum. Myndin fer þokkalega af stað en dettur algerlega niður fljótlega, fyrir hvert áhugavert atriði þarf maður að sitja í gegnum 10-20 mínútur af leiðinlegum og ófrumlegum atriðum. Það má með sanni segja að þessi mynd þjáist verulegu fyrir lengd sína, sérstaklega þar sem myndin svíkur það loforð sem hún gefur áhorfendum út í gegn með því að reyna að byggja upp síaukna spennu. Útlit myndarinnar og tæknivinnsla er samt ekki slæm, myndin notast mikið við "bluescreen" brellur sem eru það vel gerðar að það þarf oft þjálfað auga til þess að koma auga á að um brellur sé að ræða. En í stuttu máli þjáist The Ninth Gate fyrir afleitt og ójafnt handrit, skort á persónusköpun og yfirgengilegri lengd sem er ekki hægt að réttlæta með innihaldinu.