The Empire Strikes Back (1980)

Þegar George Lucas gerði Star Wars hafði hann hugsað sér hana sem miklu stærri mynd en hægt var að koma fyrir innan tveggja klukkustunda. Hann gerði Star Wars úr fyrsta hluta handritsins, en hann gat engan veginn vitað fyrirfram um þær gífurlegu vinsældir sem fyrsta myndin hlaut. Hann hafði samið um greiðslur fyrir leikstjórn og handritsgerð fyrstu myndarinnar fyrir mjög lág laun, en hafði haldið réttinum að gerð framhaldsmynda, sem hann hefur ekki enn afsalað sér til þessa dags, enda reyndist vörumerkið 'Star Wars' vera gífurleg gullnáma. Eftir gerð fyrstu myndarinnar var George Lucas einfaldlega uppgefinn. Hann hafði lagt allt undir, rétt eins og aðalhetjurnar í myndinni og uppskorið vel. En átökin höfðu dregið mjög úr heilsu hans og treysti hann sér einfaldlega ekki til að leikstýra framhaldsmyndinni heilsunnar vegna. Því fékk hann til liðs við sig leikstjórann Irvin Kershner, sem áður hafði gert hina æsispennandi, The Eyes of Laura Mars, með Faye Dunaway, og sem síðar átti eftir að skilja eftir sig hina eftirminnilegu anti-Bond mynd, Never Say Never Again, með Sean Connery. Einnig fékk Lucas með sér sem handritshöfund Lawrence Kasdan, sem síðar átti eftir að skrifa handritið að Raiders of the Lost Arc og hefja sinn eigin leikstjóraferil. Plottið á bakvið The Empire Strikes Back er einfalt. Darth Vader vill útrýma öllum uppreisnarmönnum nema Luke Skywalker, og fá Luke á band með Keisaraveldinu. Darth Vader hefur uppi í erminni eitt eftirminnilegasta útspil kvikmyndasögunnar. En fyrst fer Luke í æfingabúðir hjá Yoda, 900 ára gömlum Jedi meistara. Á sama tíma eru Han Solo, Leia og félagar þeirra á flótta undan Keisaraveldinu, en tekst ekki að koma sér undan vegna kænsku mannaveiðarans Boba Fett, sem rekur ferðir þeirra til Skýjaborgarinnar sem Lando Calrissian er í forsvari fyrir. Tæknibrellurnar eru stórgóðar, og hinar ýmsu verur nokkuð vel gerðar, þó að maður sé nú fljótur að sjá að þetta eru bara brúður, en maður verður nú að vera tilbúinn að gefa eitthvað eftir í þeirri deildinni til að njóta myndarinnar til fullnustu. Þessi mynd er í alla staða frábært framhald af Star Wars og gefur fyrri myndinni ekkert eftir. Oft er sagt að hún sé betri en Star Wars, en ég er ekki á þeirri skoðun. Finnst hún hins vegar byggja stórvel á þeim heimi sem skapaður var með fyrstu myndinni. Jafngóð fyrstu myndinni!

Star Wars: The Empire Strikes Back nær ekki að fylgja fyrri myndini A New Hope nógu vel eftir en nær er valla hægt að komast. Þetta er frábær mynd og er leikstjórinn fínn en Lucas hefði öruglega gert betri hluti hefði hann leikstýrt myndinni en þessi Irvin er fínn. Harrison Ford fer á kostum og Mark Hamill líka. Söguþráðurinn er fínn og eru tæknibrellurnar frábærar. Tónlistin í myndini er frábær og eru búningarnir líka fínir. Ég mæli með því að allir sjái þessa mynd enda er hér á ferðini frábær mynd.

Áframhald hinnar feykivinsælu Star Wars og óhætt er að segja að þett sé besta myndin í þríleiknum. ESB (ekki evrópusambandið)er samt frekar lík fyrri myndinni, hasar húmór og tæknibrellur eru til staðar en nú er eitthvað sem er einhvern vegin skárra en í þeirri fyrri. Kannski er ein ástæða þess sú að Lucas réð Irvin Kershner í leikstjórastólin og hann vann mjög vel úr handriti Lucasar og náði að framkalla spennuþrungin atriði með skemmtanagildum sem var það eina sem fyrri myndina skorti. Þannig er eiginlega ekkert hægt að fullyrða hvor þeirra sé betri ef þær hafa næstum því alvegsömu kosti. Mín kenning er sú að í the Empire Strikes back hafi allt það góða í fyrri myndini gertbetur hér og einnig er gert meira upp úr spennunni en sant er gamnið aldrei fjarri og atriðið þar sem Yoda birtist Luke fyrst er mjög skemmtilegt. Myndin hefur líka hina æðislegu tónlist sem hér er notuð líkt og Murnau notaði hana í sinni fyrstu talmynd ,,Tabu. Tónlistin er orðinn hluti af því að segja söguna þannig að sagnahátturinn er alveg einstaklega frumlegur. Þar sem spennan rís sem hæst er þegar Luke fær að vita um Raunverulegt faðerni sitt og þar kemur nýi leikstjórinn hann Irvin litli í góðar þarfir því Lucas hefði aldrei getað gert þetta atriði sjálfur.

Ekki þarf ég að hugsa mér tvisvar um þegar það kemur að því að velja bestu Star Wars-myndina, og það er einmitt þessi sem hefur haldið þeim titli alveg frá því er ég sá hana fyrst. Maður getur ekki annað en dáðst að þessum drungalega stíl sem George Lucas hefur hér skapað, þótt heiðurinn fari eflaust frekar til Irvins Kershner, sem fer alveg snilldarlega með leikstjórnina og hefur mótað e.t.v. einhverja skemmdustu barnamynd sem hefur verið framleidd í bandaríkjunum. Brellumagnið er ekki eins mikið miðað við hinar myndirnar, því þessi gengur mikið meira út á þróun persónanna (eins og t.d. neistinn á milli Han og Leiu, og svo náttúrulega samband Lukes við *föður* sinn). Húmorinn missir sjaldan marks, hasarinn er svakalega góður (bryndrekaárásin í upphafi myndarinnar var snilld, sömuleiðis með geislasverðsbardagann rétt undir lokin) og sviðsmyndirnar eru flottar að vanda. Svo er tónlist meistarans John Williams vel þess virði að minnast á og er alveg yndisleg. Eitt það sem aðskilur Empire við hinar myndirnar, og gerir hana að bestu SW-myndinni er að hún er afar einstök, og svo rosalega ólík hinum. Hún er svo myrk að maður á næstum erfitt með að trúa að þetta hafi upprunalega átt að vera barnamynd, og tæknilega séð er hún það. Endirinn skilur mann eftir í rusli - en á góðan hátt. Maður fær svo öflugt tilfinningalegt högg á höfuðið að það er jafnvel erfitt að lýsa því. Myndin endar - eins og eflaust allir vita - afar illa, en þó með kryddi af bjartsýni og það er eitthvað við þann fíling sem gerir myndina svo ógleymanlega og þar af leiðandi að öflugustu myndinni í þessari epísku seríu. The Empire Strikes Back er ekki bara ALLRA besta Star Wars myndin, heldur líka ein albesta sci-fi/fantasíumynd sem gerð hefur verið og ég get alltaf horft á hana aftur og aftur, og aftur.10/10

Star Wars: A New Hope var gerð fyrir tiltölulega lítið fjármagn. Þar af leiðandi gat George Lucas ekki gert allt í henni einsog hann hafði ætlað að gera. Enda sést mesti munurinn á henni í Special Edition safninu. En þegar The Empire Strikes Back var gerð var A New Hope orðin vinsælasta kvikmynd sögunar og Lucas hafði meiri pening til að vinna með og það sést. Tækni- og sjónbrellurnar eru mun betri og reyndar er flest betra í The Empire Strikes Back heldur en í A New Hope.



Í A New Hope voru persónurnar kynntar til sögunar með látum, hún var björt og glaðvær(þó ekki næstum því einsog sjötta myndin, Return of the Jedi). En í þessari eru allar persónurnar vel þekktar og ‘actionið’ byrjar strax. The Empire Strikes Back er líka miklu dekkri og skuggalegri.


Myndin byrjar einhverjum árum eftir A New Hope(fjórum til fimm árum hef ég heyrt). “The Death Star” hefur verið eyðilögð en góðvinur okkar Vader var ekki inní henni þegar hún sprakk svo hann lifði auðvitað af, Grand Moff Tarkin var ekki svo heppinn. Nú stjórnar Vader herafli Veldisins og stefnir á að eyða uppreisnarsinnana.


Rebelarnir hafa leynilegar bækistöðvar á hinni ísilöguð plánetu Hoth en hún varð ekki leynileg lengi því að Veldið hafði sent út þúsundum ‘probe droida’ og bækistöðvarnar fundust. Það leiddi af stað eina flottustu orrustu Star Wars myndanna. Þar sem tugir AT-AT walker tæki skjóta á Rebelana. Ég hef alltaf haft sérstaklega gaman af þessum ‘AT-AT’ tækjum. Þau eru einsog stórir fílar með langa leggi, gæti þessi tæki verið óhagkvæmari?


Allavegana, eftir orrustuna flýja hetjurnar sitt í hvora áttina. Han Solo, Leia, Chewbacca og C-3PO ná að fela sig frá Veldinu með að vera eins nálagt því og þau gátu og stefna svo í hina stórkostlegu skýjaborg, Cloud City. Óafvitandi að þeim var veitt eftirför af ‘bounty hunterinum’, Boba Fett. Borginni er stjórnað Lando Calrissian, gömlum vini Han Solos og fyrrum eiganda Millenium Falconinum. En Luke og R2-D2 stefna á plánetuna Dagobah. Þar vill vill hitta meistarann Yoda til að læra að verða Jedi.


Eitt það besta við The Empire Strikes Back eru persónurnar. Þá sérstaklega allar þessar nýju. Lando Calrissian er vel heppnaður. Hann vill hjálpa til en vill líka bjarga sínum eigin eignum, er það ekki bara einsog flestir eru? Boba Fett er auðvitað mjög flottur. En, það er Yoda sem stendur upp úr. Yoda er ekki bara venjuleg Frank Oz prúðudúkka. Það sést best í atriðinu þegar Yoda hefur sent Luke í myrkvaðan skógar hluta til að mæta örlögum sínum, Luke er fullur af hugrekki og kveður, þó hann taki með sér vopn sem Yoda segir að séu óþörf. En eftir að hann er farinn þá fer myndavélin á Yoda, þar sýnir Yoda sterk tilfinningaleg svipbrigði, umhyggja, dapurleika og líka stolt. Þetta atriði hefur Lucas ekki enn náð að toppa þó að hann hafi undir höndum sér mun fullkomnari tæki heldur en hann var með þarna.


Gömlu persónurnar eru sumar betri en þær voru í A New Hope. Mark Hamill hefur fullorðnast mikið og er orðinn betri leikari, sama má segja um Carrie Fisher. Harrison Ford er auðvitað alltaf góður og þá séstaklega sem hinn karlmannlegi Han Solo. En ég get ekki annað en spáð í því hvernig Christopher Walken hefði fyllt skóna hans, það hefði verið gaman að sjá. Ég hef aldrei alveg botnað Chewbacca. Er þetta virkilega tungumál sem hann er alltaf að öskra og skilur Han Solo það svona vel?


Að mínu mati er The Empire Strikes Back besta Star Wars myndin hingað til. Hún hefur allt það sem góð Star Wars mynd getur haft. Glæsileg sviðsmynd, skemtilegar persónur, frábærar tæknibrellur og auðvitað magnaða tónlist eftir John Williams.




sbs : 19/05/2002

Næstum fullkomið framhald af Star wars:A new hope. Góður leikur hjá öllum leikurum. Tæknibrellurnar frábærar(miða við árið 1980) og skemmtileg atburðarás. Svo kemur líka endirinn á óvart ( enginn kana endir sem endar þannig að öllum er bjargað og þá verða allir ánægðir). Góð leikstjórn, sögusvið og allt sem kemur því við. Mæli með henni. (:

Sannkölluð veisla fyrir unnendur góðra ævintýramynda, stútfull af hugmyndaauðgi í glæsilegum tæknibrellum, góðum bardagasenum og í það heila bráðskemmtilegri frásögn. Gefur Stjörnustríði ekkert eftir og gerir í ýmsu mun betur. Segir af enn frekari ævintýrum Loga geimgengils og baráttu hans við hið illa geimveldi með Svarthöfða í broddi fylkingar. James Earl Jones ljær honum rödd sína, en sá kemur með lítt örvandi upplýsingar um faðerni Loga í bláendi myndarinnar. Allir ágætir kunningjar fyrri myndarinanr sýna sig og einn bætist við, nefnilega Jedinn, Mímisbrunnur alheimsins. Mátturinn var svo sannarlega með kvikmyndargerðarmönnunum í þetta sinn og þeir skapa ódauðlegt ævintýri og sannkallaða stórmynd sem er svo sannarlega fjögurra stjörnu virði, tvímælalaust.

Hreinasta snild. Snildalegur leikur hja Harrison ford. Húmor, spenna og rómatík í einum pakka. En ég viðurkenni að Star Wars - A new hope og Star Wars - Return of the Jedi eru nú aðeins betri. Star Wars myndirnar eru mesta meistaraverki sem gert hefur verið.

Enda þótt önnur stjörnustríðsmyndin verði að teljast síðri en sú fyrsta, er hún engu að síður viðunandi sem barnamynd. Breytingarnar, sem Lucas gerði nýverið á myndinni, eru líka til bóta eins og sjá má í suttri heimildamynd, sem fylgir henni á myndbandinu. Ekki er þó hægt að segja, að myndin sé neitt sérstaklega eftirminnileg, enda hafði ég að mestu gleymt efni hennar frá því er ég sá hana í bíói á sínum tíma og þar til ég rifjaði hana upp á myndbandi um daginn. Auk þess get ég ekki sagt, að fantasíuveröld eða framtíðarsýn myndarinnar hafi virkað sannfærandi eins og til dæmis fjórfættu bryndrekarnir í upphafi hennar. Þeir myndu örugglega teljast til misheppnuðustu hernaðartóla sögunnar.

Tvímælalaust sú besta í Stjörnustríðsbálknum. Sú svartasta í röðinni, hetjunar verða fyrir skaða þarna, missa hönd og verða frystir. Þótti rosalegt plottið þarna með faðernið hans Luke Væmna. En er orðið einkennandi klísja í dag. uppreisnar menn hörfa í þessum parti en myndin endar á vel skipulagði áras sem sést í þeirri þriðju part six. Tæknibrellurnar voru einstakar og eru það enn, Sviðsmyndin er stórkostleg og Svarthöði íllilegri þarna en í fjórða parti. Ný hetja bættist í hópinn, gamal spilafélagi Han Solo´s. Svikur hetjurnar, en endar á að bjarga því sem bjarga varð. Yoda kemur og brillerar þarna. Þessi mynd gjörsamlega rúlar mest af þeim öllum. Þótt fannst mér hún leiðinlegust þega rég vara yngri og vitlausari, en sé það núna að hún hefur að geyma bestu söguna.