About Schmidt (2002)

Jack Nicholson fer á kostum í þessari mynd. Það er enginn vafi á því að þetta er ein albesta frammistaða hans langa og gifturíka ferils. Warren Schmidt, persóna hans í myndinni, er mjög langt frá þeim persónum sem hann hefur leikið hingað til. Hann leyfir sjálfum sér að vera ekki gamli úlfurinn með glottið, heldur gamall og brotinn maður sem er fullur af eftirsjá eftir lífi sem hann telur sig hafa sóað. Maður getur ekki annað en fyllst samúð með þessum manni, sem uppgötvar í lok myndarinnar hvað það er sem í rauninni gefur lífinu gildi. Einhverjir hafa verið að kvarta yfir því að myndin reyni að stjórna manni tilfinningalega, og láta mann finna fyrir ákveðnum hlutum. Ég er alls ekki sammála því. Myndin er einmitt mjög lágstemmd og reiðir sig alls ekki á einföld brögð eins og tónlist til þess að kalla fram ákveðin tilfinningasvör. Hún gefur sér einmitt tíma til þess að leyfa manni að finna manneskjurnar fyrir neðan yfirborðið. Í staðinn fyrir að láta mann fá einhverjar stereótýpur, þá sýnir hún bara fólk eins og það er, bæði með alla sína galla sem og kosti. Kathy Bates er algjör snillingur, og enn og aftur fer hún á kostum. Það er ekki að ósekju að hún er talin með bestu leikkonum samtímans. Fleiri leikarar fara vel með sín hlutverk, og myndin er afbragðsvel leikin á alla kanta. Alexander Payne er afar hæfileikaríkur leikstjóri sem hefur vit á því að einblína á persónur og sögu. Hann hefur hér skapað áhrifaríka og ágenga kvikmynd sem virkilega stendur fyrir sínu.

Alexander Payne (sem gerði síðast hina frábæru Election) rær hér á dálítið önnur mið. Mynd hans fjallar um Warren Schmidt (Jack Nicholson), maður sem hefur unnið alla ævi sem varaaðstoðarforstjóri (hvað sem það nú annars er) hjá tryggingafyrirtæki í Nebraska. Hann hefur aldrei tekið neina áhættu í lífinu, hefur alltaf unnið hjá sama fyrirtæki, hefur verið giftur konunni sinni (Hope Davis) í 42 ár og á með henni dóttur (June Squibb) sem vill sem minnst af honum sjá. Það byrjar að renna upp fyrir honum ljós þegar hann neyðist til að fara á eftirlaun vegna aldurs að hann hefur sóað lífi sínu. Hann hefur verið fastur í vinnu sem hver sem er hefði getað gert að því er virðist og hann er giftur konu sem hann uppgötvar allt í einu að hann þekkir ekki neitt. Stuttu eftir að hann hættir í vinnunni deyr konan hans. Hann gerir sér þá grein fyrir að hann sjálfur eigi kannski skammt eftir ólifað og einsetur sér að gera eitthvað merkilegt við líf sitt áður en hann hrekkur upp af. Hann byrjar að styrkja 6 ára munaðarleysingja í Tansaníu og sendir honum bréf þar sem hann loksins hættir að byrgja allt inni og leyfir sér að láta allt flakka. Auk þess, þegar hann fréttir af því að dóttir hans er að fara að giftast, að því er honum finnst, algerum aula (Howard Hesseman). Schmidt einsetur sér að reyna að stoppa brúðkaupið og tekst því á hendur ferðalag á risahúsbílnum (sem konan hans heitin vildi endilega kaupa) til dóttur sinnar.

Allt í lagi, það kemur svo sem ekki neitt nýtt fram í myndinni. Maður hefur ég veit ekki hvað oft séð myndir áður þar sem að manneskja finnur sjálfa sig eftir að hafa verið týnd í fjöldamörg ár. Auk þess er myndin á köflum ansi manipulative (afsakið slettuna). Manni er stýrt talsvert að því hvernig maður eigi tilfinningalega að bregðast við í þetta og þetta skiptið. Þetta eru gallar myndarinnar en kostirnir eru fleiri.

Það er í rauninni mjög velkomið að sjá mynd gerða um þjóðfélagshóp sem venjulega er ekki miklu kastljósi beint að, eldri borgurum. Og að myndin sé gáfuleg og mjög mannleg í þokkabót og auk þess hafa til að bera þá sæmd að sýna þetta fólk ekki sem einhverjar kómískar steríótýpur heldur sem ósköp venjulegt fólk, með öllum sínum kostum og göllum, er orðið mjög sjaldgæft fyrirbæri, því miður.

Leikararnir halda myndinni mjög mikið uppi og er leikurinn magnaður, svo vægt sé til orða tekið. Ber þar fyrst að nefna Nicholson sjálfan. Þetta er einfaldlega ein af hans bestu og um leið óvæntustu frammistöðum á ferlinum. Warren Schmidt er eins ólíkur Nicholson og maður gæti ímyndað sér. Nicholson, sem er þekktur fyrir að hafa alltaf lifað hátt og hratt, og hefur oft leikið karaktera eftir því, er gjörbreyttur hér. Hann leikur þennan lítilfjörlega smáborgara, fullan af reiði og eftirsjá, þá fyrst og fremst út í sjálfan sig, fyrir að hafa alltaf valið auðveldu leiðina, alltaf öruggu leiðina. Þetta er það sem einfeldnin og öryggið hefur skilað honum, gjörsamlega innihaldslausu lífi. Nicholson tekst algjörlega að hverfa inn í þennan karakter og gera hann fullkomlega trúverðugan. Sá átti skilið Óskarstilnefninguna og gott ef hann vinnur hann bara ekki.

Kathy Bates fer síðan á kostum, eins og venjulega, sem móðir brúðgumans og höfuð þessarar undirfurðulegu hillbilly-fjölskyldu sem dóttir Schmidts er að fara að giftast inn í. Hún er fullkomin andstaða Schmidt. Hún er kannski ekki jafn vel stæð en hún hefur þennan takmarkalausa lífsþrótt og lífsgleði, ólíkt Schmidt. Bates, sem alltof sjaldan fær hlutverk við sitt hæfi, gerir eins mikið úr því og hún getur og fer á algjörum kostum. Sama má segja um Howard Hesseman sem mér fannst frábær sem hinn frekar fattlausi og misheppnaði tengdasonur.

Myndin er talsvert meira drama heldur en ég bjóst við. Ég hélt að þetta væri svört kómedía en þetta er í raun tragidía um mann sem á stutt eftir, hatar líf sitt og veit ekki hvernig hann á að brjótast út úr því munstri sem hefur smátt og smátt verið að draga úr honum lífið. Það eru kómískir yfirtónar, eins og með Bates og Hesseman, en undirtónninn er alltaf harmleikur. Það mætti segja að á endanum nái Schmidt að sættast við sjálfan sig, jafnvel þó að það sé ekki á þann hátt sem maður heldur. Kannski er það einum of augljós sannleikur í endann en Nicholson er svo góður að maður lítur framhjá því. Átakanleg mynd.

About Schmidt segir frá manni sem er að fara á eftirlaun og lendir í tilvistarkreppu þar sem honum finnst ekki að hann hafi gert neitt merkilegt við líf sitt. Um þessar mundir er dóttir hans sem býr hinum megin á meginlandinu um það bil að fara að giftast hálf vafasömum náunga og Schmidt leggur í ferðalag, í raun eins konar ''road-trip'', meðal annars til að fá hana til að hætta við brúðkaupið. Áfgangastaðir á leið hans eru nokkrir og rekst hann á skondnar persónur á leiðinni. Gamli refurinn Jack Nicholson heldur myndinni á floti sem titlpersónan og er mjög traustur. Þetta er ekki besta leikframmistaða hans hingað til, en á heima ofarlega á þeim lista. Myndin er vönduð og skemmtileg í alla staði og er byggð á vel skrifuðu og raunsæu handriti. Gott tækifæri til að sjá auðmjúkari hlið af Nicholson en við höfum áður séð og bara ansi traust mynd á flesta kanta.

Án efa besta mynd ársins (allaveganna það sem liðið er af því :)! Hvað er málið með þessa mynd? Hún er ekki að fiska eftir aulahúmor, hún fjallar um málefni sem margir eiga eftir að ganga í gegnum, eftirlaun, gifting dóttur sinnar og jafnvel andlát maka síns. Hún tekur á þessum málefnum á mannlegan og kómískan hátt og á köflum andstyggilegan (þegar Jack er að talja upp þá hluti eiginkonunnar sem fari í taugarnar á honum, mjög fyndið...en fær mann til að hugsa þegar kona hans deyr). Hann er að takast á við þessi vandamál og gerir það á sinn rólyndislega og oft eðlilegan hátt sem fær mann til að sökkva sér inn í myndina. Hrósið fær mest búningadeildin, förðun og sviðsmynd, því tilvonandi tengdafjölskylda Scmiht er svo yndislega hallærisleg og vitlaus, að það er aðalhlátursefni myndarinnar. Það kemur svo vel fram í umhverfi hennar, heimili og aðstæðum...þið verðið að sjá það sjálf.

Jack Nicholson er einn albesti leikarinn í heimunum í dag. Síðast sá ég hann í The Pledge og fór hann þar í kostum. Hann er ekki síðri í About Schmidt. Í þessari mynd leikur hann Warren Schmidt, 66 ára gamlan mann sem er komin á eftirlaun. Myndin fjallar um sjálfsskoðun þessa manns og vangaveltur hans um lífið. Hann er nýbúin að missa konuna sína og dóttir hans er að fara að giftast vitavonlausum vatnsrúmssala. Myndin fjallar um mannlegan breyskleika og raunveruleikann í sinni eðlilegustu mynd. About Schmidt er hágæðamynd sem enginn kvikmyndaunnandi ætti að láta framhjá sér fara. Nicholson fær óskarinn, ég er viss um það.

About Schmidt er áhrifamikil og umfram allt mannleg kvikmynd. Hún er jafnframt raunsæ og gerir lítið annað en að leyfa manni að kynnast hversdagslegri persónu og fylgja henni í tvær klukkustundir. Warren Schmidt (Jack Nicholson) er gjörsamlega búinn að missa áhugann á lífinu, og veltir sífellt fyrir sér hver tilgangur hans er. Kona hans er nýlátin og dóttir hans stefnir í það að giftast einhverjum sérvitrum sveitalubba og til að kóróna allt þá er móðir sá gaurs einhver undarlegasta og óþægilegasta manneskja sem hægt er að umgangast. Warren spyr sjálfan sig hvað verður um hann, og hann veit bara ekki neitt sjálfur hvert lífið sitt stefnir, þannig að hann ætlar sér til að snúa því öllu við og finna þau svör sem hann leitar að. About Schmidt er í raun einhver lágstemmdasta mynd sem ég hef borið augum á í bíói undanfarin misseri, og það er augljóst að ekki allir munu kunna að meta hana. Myndin sýnir bara á mjög sérstakan hátt hvernig þessi maður, sem er á sjötugsaldri, tekst á við erfiðleika lífs síns þegar hann er einn á báti. Jack Nicholson er líka alveg stórfenglegur í hlutverki Warrens, og bara það að horfa á hann leika þessa persónu fær mann til að vilja vita hvernig sagan endar. Hann gerir karakterinn líka afar viðkunnalegan og manni er ætíð annt um hann og skilur hvernig honum líður. Kathy Bates stelur líka senunni og skilir mikið eftir sig. Alltof mikið í raun....Leikstjórn Alexanders Payne (sem seinast gerði hina þrælfínu og sótkvörtu Election) er líka þétt og einstakur, grár húmor hans kemur sér vel inn fyrir í sögunni. Yfirhöfuð er hér hin prýðilegasta mynd á ferðinni, en það er þó víst að aðeins þeir sem kunna að meta svona hægar og viðburðarlitlar kvikmyndir munu sjá eitthvað gott við hana.7/10

Jack Nicholson strikes again. Fín mynd sem virkar mjög dramatísk á pörtum en er oft langdregin og ófyndin. About Schmidt er mynd fyrir ákveðinn hóp manna. Ekki fyrir unglinga. En allt í allt hin ágætasta mynd.

Drepleiðinleg mynd sem ég mæli ekki með fyrir einn né neinn.

Byrjar að vera pínulítið athiglisverð þegar fer að líða á hana en það er bara allt of langur aðdragandi að því.

Raunsæis mynd um gamlan karlskarf sem er ekki að sættast við það að vera kominn á eftirlauna aldurinn, hann er ekki heldur sáttur við kerlingarálftina og síður en svo tilvonandi tengdasons drulluhalann. Svona er hugsunarháttur hans út mest alla myndina svartsýni og niðurdregni er það sem príðir hana mest.

Ég hugsa að margir eigi eftir að gefast upp eftir fyrsta klukkutímann, annars er það mikil þrautsegja, ef þú meikar það þá átt þú hrós skilið.

Kolsvört kómedía frá leikstjóranum Alexander Payne, sem gerði hina mögnuðu Election fyrir nokkrum árum. Í þessari kvikmynd sem byggð er á skáldsögu Louis Begley segir frá Warren R. Schmidt (Jack Nicholson), ósköp hversdagslegum manni sem lendir á skömmum tíma í miklu mótlæti. Hann er að ljúka störfum sem tryggingasérfræðingur eftir margra ára starf, og satt best að segja ekkert hvað hann á að taka sér fyrir hendur. Helen (June Squibb), eiginkona hans til fjögurra áratuga fellur í kjölfarið skyndilega frá, og einkadóttirin Jeannie (Hope Davis) er að fara að gifta sig náunga að nafni Randall (Dermot Mulroney) sem Warren líkar hreint ekki við. Orðinn einstæðingur án eiginkonu, starfs og fjölskyldu, heldur Schmidt í örvæntingarfulla leit að fyllingu í sviplaust líf sitt, enda sjálfstraust hans í molum. Hann ákveður að leggja af stað í leit að sjálfum sér á æskuslóðum sínum í Nebraska á húsbíl sem hann hafði keypt í þeim tilgangi á ferðast á um landið ásamt konunni sinni. Hann ákveður loks að halda til Denver og koma í veg fyrir að dóttir hans giftist Randall. Framundan er spennandi atburðarás sem enginn verður svikinn af. Hér er á ferðinni alveg frábær kvikmynd sem skartar óskarsverðlaunahafanum Jack Nicholson í frábæru hlutverki. Hann birtist hér áhorfendum í nýju gervi; glottið er hvergi sjáanlegt og sjálfstraustið er víðsfjarri, hann leikur karakter sem er í rusli tilfinningalega séð. 65 ára gamall á hann að baki ógleymanlegar leikframmistöður. Fáir leikarar eiga að baki eins glæsilegan feril. Hver man ekki eftir honum úr One Flew Over The Cuckoo´s Nest, Terms of Endearment, As Good As It Gets, Chinatown, Five Easy Pieces, The Shining, Prizzi´s Honour, Easy Rider og Heartburn svo aðeins séu nefndar örfáar af hans bestu myndum. Hann hlaut fyrir leik sinn í þessari mynd sína tólftu óskarsverðlaunatilnefningu og Golden Globe verðlaunin, og Óskarinn fyrir þrjár fyrstnefndu myndirnar. Enginn karlleikari hefur oftar verið tilnefndur til Óskarsverðlaunanna. Hann er einn af bestu leikurum samtímans. Hann fer á kostum í einu af bestu hlutverkum ferils síns í þessari mynd og það kæmi ekki á óvart ef hann hampaði Óskari í marsmánuði. Ennfremur er Kathy Bates (Misery) alveg frábær í hlutverki Robertu. Hvet alla til að sjá þessa frábæru mynd. Það verður enginn svikinn af að sjá Jack brillera í mögnuðu hlutverki. Sannkölluð eðalmynd sem vekur mann til umhugsunar og skilur þónokkuð eftir í undirmeðvitundinni.