Quills (2000)

Þvílík snilld. Þegar ég ákvað að skella mér á þesa mynd þá hafði ég nú ekki miklar mætur á henni, hélt hún væri frekar leiðinleg og langdreginn eins og síðustu myndir PHILIP KAUFMANS: UNBEARABLE LIGHTNESS OF BEING og HENRY OG JUNE. En svo var nú aldeilis ekki því hér er kominn ein flottasta mynd þessa árs og er ekki að furða að GEOFFREY RUSH er óskarstilnefndur fyrir aðalhlutverkið. Einn enn leiksigurinn hjá þessum frábæra leikara sem eykst í áliti hjá mér við hverja mynd. Ekki er svo Joaquin Phoenix síðri og MICHAEL CAINE hefur ekki verið betri í lengri tíma og er enn betri enn hann var i CIDER HOUSE RULES. Sagan fjallar í stuttu máli um markagreifann de sade sem er innilokaður á geðveikrahæli og samkipti hans við vinnustúlku þar leikin ágætlega af KATE WINSLET (mæli samt með að sjá hana í HEVANLY CREATURES þar sem hún sýnir sinn besta leik ever) skellið ykkur á þessa, fínasta mynd.

Þegar saman koma leikarar á borð við Geoffrey Rush, Michael Caine og Kate Winslet veit maður að sennilega er útkoman vel fyrir ofan meðallag. Það gildir svo sannarlega um þessa mynd. Philip Kaufman (ekki beint fyrsti maðurinn sem maður tengir við svona myndir) skilar af sér fyrsta flokks dagsverki hér. Sagan um markgreifann de Sade hefur oft verið sögð en sjaldan með eins mikilli innlifun og hugrekki. Yfirleitt er gert sem minnst úr ógeðinu sem vall upp úr greifanum en hérna er því hampað og það gert að einni stjörnunni. Sagan segir frá dvöl greifans (Rush) á geðveikrahæli. Þrátt fyrir innilokunina tekst honum að smygla skrifum sínum til útgefanda í gegnum þvottakonuna Madeleine (Winslet), þvert á bænir staðarhaldarans unga (Joaquin Phoenix). Þegar ritið umdeilda "Justine" berst til hirðar Napóleons sjálfs er nýr yfirlæknir (Caine) sendur á staðinn til að skrúfa endanlega niður í gamla perranum. Þetta er síður en svo smekklegt umfjöllunarefni og margt við myndina sem á eflaust eftir að hneyksla ýsma. Hins vegar eru gæðin slík að maður getur ekki annað en hrifist með. Rush sleppur mestmegnis við að ofleika í hlutverki sem flestir leikarar myndu drepa til að fá að leika. Winslet er hæfilega niðurlút, Phoenix gengur aðeins of langt undir lokin, og Caine er bara Caine (en hann má nú aðeins reyna að breyta hreimnum...). Þetta er óvenjuleg mynd á meðal flestra sem gerast á 19. öld á þann hátt að hún er ekki jafn bæld og maður hefur t.d. vanist í Merchant-Ivory myndum. Þessi mynd fjallar um fólk sem lætur undan sínum lægstu hvötum, og myndin leyfir áhorfendunum það líka með gráglettnislegum perrahúmor. Myndin verður svolítið of dramatísk undir lokin en það kemur ekki í veg fyrir að "Quills" er prýðis skemmtun, vel gerð og skammlaust hugsuð fyrir þá sem fúlsa ekki við smá neðanbeltishúmor.

Quills fjallar um markgreifann Marquee de Sade, en hann lifði í Frakklandi á 18. öld og var lokaður inn á geðveikrahæli fyrir hegðun sína og skrif sem í þá daga töldust afar ósiðleg. Greifinn hafði mikla löngun í afbrigðilegt kynlíf þar sem pyntingar spiluðu oft inn í og fjölluðu skrif hans undantekningarlaust um slíkar athafnir. Myndin gerist á geðveikrahælinu þar sem greifinn dvelst og lýsir sambandi hans við fólkið þar, sérstaklega þvottakonu nokkra leikna af Kate Winslet og prestinn sem er yfirmaður hælisins (Joaquin Phoenix). Þrátt fyrir að vera innilokaður fær greifinn leynilega aðstoð við að koma skrifum sínum á framfæri og skapar þetta mikil vandræði fyrir hælið, en hann getur samt ekki hætt að skrifa og fljótt verður ljóst að aðalpersónurnar munu ekki sleppa auðveldalega út úr þessum spennuþrungnu aðstæðum. Leikur er allur til fyrirmyndar, Geoffrey Rush stendur upp úr í vandasömu hlutverki sem þurfti nokkuð hugrekki til að taka að sér - enda hlaut hann óskarsverðlaunatilnefningu fyrir. Sviðsmyndir, förðun, hljóðrás og önnur tæknivinnsla eru einnig í besta lagi. Það helsta sem ég hef út á myndina að setja er að hún skilur einhvern veginn mjög lítið eftir sig miðað við hversu vönduð hún er, vissulega er þetta áhugaverð frásögn af síðustu árum í ævi geðveiks "listamanns" en myndin virðist frekar treg til þess að taka afstöðu til þeirra þema sem eru í brennidepli. Samt áhugaverð kvikmynd fyrir fólk sem hefur ekki auðsæranlega blygðunarkennd.