Fíaskó (2000)

Fíaskó fjallar um líf þrggja kynslóða í Reykjavík og erfiðleika þeirra við að finna ástina. Þetta fólk tengist allt innbyrðis án þess að vita af þvi. Afinn, Karl Bardal (Róbert Arnfinnsson) verður ástfanginn af fyrrverandi kvikmyndastjörnu (Kristbjörg Kjeld) sem er orðin rugluð af Alzheimer og vill ekkert með peningalausan Íslending hafa. Barnabarnið Júlía (Silja Hauksdóttir) er með tvo menn í takinu á sama tíma, hinn viðkvæma og blíðlynda bankastjóra Gulla (Ólafur Darri Ólafsson) og hinn villta og óáreiðanlega sjómann Hilmar (Björn Jörundur Friðbjörnsson). Það sem verra er er að hún er ófrísk og veit ekki hvor á barnið. Mamman Steingerður (Margrét Ákadóttir) hrífst af falsprestinum Salómon (Eggert Þorleifsson) sem er í rauninni drykkjumaður og pervert og nýtir sér söfnuðinn til þess að lifa í vellystingum. Allir þessir einstaklingar eiga eftir að gera upp sín mál og allt stefnir í eitt allsherjar fíaskó. Skrambi erum farin að gera góðar bíómyndir. Með Fíaskó er íslenska kvikmyndavorinu endanlega lokið. Það er komið sumar. Nýliðinn Ragnar Bragason er að gera alveg nýja hluti í íslenskri kvikmyndagerð. Hann er að gera mynd um venjulegt fólk og ástarvandræði þeirra. Hér eru engar yfirborðskenndar glæpamannatýpur eins og er eiginlega alltaf í íslenskum myndum. Hins vegar er þetta alvöru fólk með alvöru tilfinningar og allt er það í þrívídd. Maður hefur svo sem séð svona áður en það er geysilega vel gert hérna. Og ekki skemmir lengdin fyrir. Aðeins 90 mínútur. Allir leikararnir eru frábærir. Gömlu fagmennirnir Róbert Arnfinnsson og Kristbjörg Kjeld bregðast ekki. Sérstaklega er gaman að fylgjast með stórleik Róberts. Silja Hauksdóttir sýnir hér að hún hefur dýpt sem leikkona og getur vel leikið drama. Hún er mjög fín. Ólafur Darri og Björn Jörundur eru báðir frábærir. Þeir túlka mjög ólíka einstaklinga og fara báðir mjög vel með þá. Margrét Ákadóttir er skínandi góð og Eggert Þorleifsson fer á kostum sem falspresturinn og pervertinn sem verður samt einhvern veginn óttalega brjóstumkennanlegur. Það eiga allir að sjá þessa mynd bara þess vegna til þess að sjá íslenska kvikmyndavorinu ljúka. Af því að ég held að því ljúki núna endanlega með þessu meistaraverki Ragnars Bragasonar. Besta íslenska myndin í ár.

Einstaklega góð íslensk kvikmynd sem sameinar alla höfuðkosti íslenskrar kvikmyndagerðar við dögun nýrrar aldar og er tvímælalaust staðfesting þess að íslensk kvikmyndagerð er orðin einstaklega vönduð og er komin á æðra plan en var t.d. á síðasta áratug. Hún er enn ein íslenska stórmyndin sem kemur á undanförnum tveim árum og er ein af þeim betri (meðal annarra ísl. úrvalsmeistaraverka undanfarið má nefna; Engla Alheimsins, Ungfrúna góðu og húsið, 101 Reykjavík og Dansinn). Kvikmyndin Fíaskó (hún er sko EKKI fíaskó heldur bravúr meistaraverk) gerist í Reykjavík og í henni tvinnast saman 3 sögur af Bardal-fjölskyldunni, laumuspili meðlima hennar og léttgeggjuðum uppákomum á einum sólarhring. Karl (Róbert Arnfinnsson) er ellilífeyrisþegi sem gengur með grasið í skónum á eftir gamalli kvikmyndastjörnu (Kristbjörg Kjeld) sem þjáist af minnisleysi og miklum geðsveiflum. Karl er staðráðinn í að ná ástum hennar, jafnvel þótt hann þurfi að ræna banka! Júlía (Silja Hauksdóttir) er barnabarn Karls, ófrísk og með tvo menn í takinu: Gulla (Ólafur Darri Ólafsson), sem er ljúfur bankastjóri, og Hilmar (Björn Jörundur Friðbjörnsson), villtan sjómann sem er til í næstum því allt. En hvor er faðirinn? Steingerður (Margrét Ákadóttir), mamma Júlíu, veit ekkert af þessu enda upptekin af sínum eigin hugðarefnum. Hún dýrkar trúboðann Salómon (Eggert Þorleifsson), hrífandi mann sem drekkur allt of mikið og lendir í því að uppgötva steindauða fatafellu í nuddpottinum sínum eftir sérlega fjöruga nótt. Þau Steingerður koma líkinu fyrir í bílskottinu með það í huga að kasta því í sjóinn. Allt gengur vel þar til bílnum er stolið, þar með hefjast vandræðin fyrst fyrir alvöru... Þetta er í einu orði sannkallað meistaraverk sem enginn kvikmyndaunnandi ætti að missa af enda skartar hún vandaðri kvikmyndatöku, svipmikilli tónlist, góðri leikstjórn Ragnars Bragasonar (sem sannar án nokkurs vafa að hann á framtíðina svo sannarlega fyrir sér í þessum geira) og einstaklega vönduðum leik allra aðalleikaranna. Að engum þeirra ólöstuðum tel ég án nokkurs vafa að senuþjófarnir séu leiksnillingarnir (gömlu góðu) Róbert Arnfinnsson og Kristbjörg Kjeld (en þau eru bæði veraldarvanir sviðsleikarar úr Þjóðleikhúsinu þar sem þau hafa unnið margan ógleymanlegan leiksigurinn) og eru þau bæði heillandi og hreint stórfengleg í hlutverkum turtildúfanna Karls Bardal og hinnar Alzheimer-sjúku (og föllnu) kvikmyndastjörnu sem vill vitanlega ekkert eiga saman að sælda með íslenskum (og í þokkabót peningalausum) ellilífeyrisþega (eða hvað?)! Það er hrein unun að fylgjast með þeim í hlutverkunum og eru þau hiklaust gullmolarnir í myndinni. Einnig eru Eggert, Silja, Margrét, Ólafur Darri og Björn Jörundur stórfengleg í hlutverkum sínum. Semsagt þessi kvikmynd er án nokkurs vafa stórfengleg í alla staði og það er því nægar ástæður til að hvetja alla kvikmyndaunnendur til að láta hana ekki fram hjá sér fara, enda eru flestir á því að hún sé með betri íslensku myndum sem gerðar hafa verið, sprenghlægileg og grátleg í senn, og tek ég heilshugar undir það. Ég gef Fíaskó fjórar stjörnur og mæli eindregið með henni. Hún er einstakt meistaraverk á íslenskan mælikvarða og er hreint ógleymanlega góð í alla stapði

Þetta er einfaldlega ein besta íslenska mynd sem ég hef séð. Hún fjallar um Bardal fjölskylduna og ýmis ástamál meðlima hennar. Það var fyndið að sjá hvernig allt small saman og sögupersónurnar lentu í aðstæðum sem alltaf tengdust saman. Fínn leikur, frábær leikstjórn og eitt flottasta handrit sem ég hef séð. Eggert Þorleifsson fór á kostum í hlutverki sínu svo og Ólafur Darri og Björn Jörundur í þeirra hlutverkum. Fín skemmtun sem ég hvet alla til að sjá.

Eftir að hafa næstum því dáið úr leiðindum á Englum alheimsins ákvað ég að sjá aldrei aftur íslenska mynd í kvikmyndahúsum borgarinnar. Það var nú samt tilviljun sem réð því að ég þurfti að sjá Fíaskó. Fíaskó er mynd sem margir vilja líkja við Pulp Fiction vegna þess að í henni eru þrjár sögur sem fléttast saman á "skemmtilegan" hátt. Fíaskó er ekki lík Pulp Fiction á neinn hátt. Pulp Fiction er góð mynd, Fíaskó er la-la afþreying. Sögurnar eru frekar óáhugaverðar, en skemmtilegur húmor hjálpar manni að komast í gegnum hana. Fléttan í myndinni er frekar leiðinleg og fyrirsjáanleg og eru sögurnar lengi að komast í gang. Leikararnir eru mjög aumir, eins og venjan er í íslenskum myndum og standa Eggert Þorleifsson og Margrét Ákadóttir úr sem einu leikararnir sem skemmta manni í gegnum myndina. Allar persónur eru innantómar, þunnar og mjög ótrúverðugar. Myndin sjálf er alls ekki leiðinleg, en hún er aldrei skemmtileg. Hún er svo sem ágæt tímaeyðsla, en fátt annað. Íslendingar þurfa verulega að vanda handritin næst...

Það er kannski rétt að ég byrji þessa umfjöllun á því að taka fram að ég geri sömu kröfur til íslenskra kvikmynda og erlendra, a.m.k. hvað efnisinnihald varðar. Fíaskó fjallar um nokkrar afvegaleiddar sálir sem má segja að séu á villigötum í lífinu. Ein saga segir frá gömlum manni sem verður á óvæntan hátt ástfanginn einn daginn og tilraunir hans til þess að finna hamingju í ellinni. Önnur fjallar um það sem virðist vera dálítið lausláta stúlku sem vaknar upp við það einn daginn að vera ólétt og þarf því að gera átak í einkalífi sínu. Að lokum er það sagan af predikara í því sem virðist vera sértrúarsöfnuður, maður sem er hrjáður af drykkjusýki og notfærir sér trúgirni og veikleika annarra við hvert tækifæri. Það vantar ekki að þetta sé áhugaverð blanda af persónum sem væri hægt að gera margt með, vandamálið er í hnotskurn það að við lok myndinarinnar eru flestar persónurnar ennþá á upphafsreit sem gerir það að verkum að áhorfendur sem hafa e.t.v. einhverjir náð að fjárfesta andlega í aðalpersónunum fá frekar lítið út úr þessu. Söguþráðurinn virðist sem sagt að mörgu leiti vera frekar stefnulaus. Ekki vantar að myndin sé vel leikin, Björn Jörundur er einn af þeim betri í leikhópnum og sýnir hérna á sér dálítið harðgerða kómíska hlið sem hittir oftast til marks. Aðrir leikarar standa fyrir sínu. Myndataka og tæknileg vinnsla er líka með ágætum. Það verður samt ekki horft framhjá göllunum á innihaldi myndarinnar og ef ég á að vera hreinskilinn þá verð ég að segja að mörgum mun finnast þeir vera að fá lítið fyrir 900 krónurnar sínar.