Pathfinder (2007)

Fyrir okkur íslendinga er Pathfinder fyrirtaks grínmynd. Utanaðkomandi augu munu sennilega bara sjá hana sem þessa þurru og ófrumlegu ævintýramynd sem hún er. Það ætti að vera auðséð staðreynd, en vönduð búningahönnun og umgjörð nægir ekki til að móta stöðuga og áhrifaríka heild. Þessi mynd er algjör beinagrind. Söguþráðurinn gæti ekki reynst meira hefðbundinn og litlaus (þið getið séð þetta sama plott útfært miklu betur í Apocalypto). Allar persónur myndarinnar fuðra upp og skilja nákvæmlega ekkert eftir sig, jafnvel lykilpersónan, sem leikin er af Karl Urban. Þessi maður gerði ekkert nema góða hluti í Hringadróttinssögu, og nú er hann niðursokkinn í fyrirsjáanlega og óspennandi B-mynd. Hans vegna vona ég að eitthvað gangi betur á næstunni. Eins og ég áður gaf til kynna er myndin einnig drepfyndin næstum því út alla lengdina, þó svo að það séu eflaust bara við íslendingar sem að upplifa slíkan hlátur. Víkingarnir í þessari mynd eru þeir einu sem setja einhvern eftirminnilegan punkt á myndina, og þá ekki bara vegna þess að hönnunin á þeim er svo gríðarlega kjánaleg og yfirdrifin (ásamt því að vera langt út frá sögulegu samhengi), heldur tala þeir einhverja lélegustu og ryðguðustu íslensku sem ég hef nokkurn tímann orðið vitni af. Karl Urban tautar jafnvel sjálfur nokkrar línur, sem því miður heppnast svakalega illa hvað skilning varðar. Að segja að þessi íslenska sé hörmuleg er of vægt til orða tekið. En það má hafa gaman af henni fyrir vikið. Útlit myndarinnar er annars eitthvað svo kalt og leiðinlegt. Brellurnar líta oft út eins og þær séu úr fókus og eiginlega bara allt sem að viðkemur tæknivinnslu er einkum lélegt. Pathfinder er klárlega ein af verstu myndum þessa árs. Sem betur fer nær maður að skemmta sjálfum sér yfir öllu því vonda (þó svo að ég hafi engan áhuga að sjá ræmuna aftur), en ég efast um að það hafi verið markmið leikstjórans.2/10

Pathfinder er markaðsett sem epísk spennumynd, henni er jafnvel líkt við 300 í auglýsingu frá Smárabíó. Sannleikurinn er sá að hvorug yrðingin er rétt, Pathfinder er grínmynd. Hún var svo léleg að nánast allir í salnum hlógu í atriðum sem áttu ekki að vera fyndin. Þannig er að í upphafi myndar er sagt eitthvað á þá leið að 600 árum áður en Kólumbus „fann“ Ameríku hafi þjóð úr norðri komið þangað, þetta væri goðsagan um þá. Þeir sem fylgdust með í skóla vita að hér er átt við Íslendinga. Þegar víkingarnir loksins mættu voru þeir svo yfirdrifnir að það hálfa væri hálfum of mikið. Sumir töluðu bjagaða norsku meðan aðrir bulluðu bara eitthvað sem hljómaði norrænt og jafnvel voru nokkrir sem náðu íslenskunni nokkuð vel. T.d. er eitt langt atriði þar sem allir sem einn segja: „þarna er hann,“ hvert skipti sem þeir sjá söguhetjuna. Ekki nóg með að víkingarnir töluðu ekki sama tungumál heldur voru þeir gríðarstórir með ör í framan og höfðu gaman af því að stinga smábörn og steikja menn lifandi. Ég er nokkuð viss um að bændurnir okkar til forna hafi ekki verið svona gríðarlega íllskeyttir þó þeir hafi reyndar átt það til að berjast með innyflinn hangandi út úr sér eins og kemur fram í Gísla sögu Súrssonar. Niðurstaðan er sú að nú veit ég hvernig afkomendum Majanna líður eftir Apocalypto. Íslensku víkingarnir eru gerðir að sálarlausum drápsskrýmslum, fjarri því sem raunin var. Það er því ljóst að Hollywood menn sem og Ottó Ólafsson, annar íslenskuráðgjafa myndarinnar, þurfa að vinna heimavinnuna sína betur því þetta er öllum íslendingum til skammar með meiru.

Um söguþráðinn: Þetta er mynd um son víkinga sem halda frá Íslandi til vesturheims til að takast þar á við indíána. Víkingarnir eru drepnir, eins og kemur í ljós á fyrstu mínútum myndarinnar og drengurinn er tekinn í fóstur víkinga. Fimmtán árum síðar koma svo fleiri víkingar á þrem skipum og herja á strendurnar og drengurinn, þá fullorðinn maður, berst á móti þeim. Í stuttu máli er þetta er versta mynd sem ég hef nokkru sinni séð ef undan er skilin ágætt litaþema sem fengið er með einhverskonar eftirvinnslu eða tökufilter. Reyndar, þá er hún svo ofboðslega slæm að það má hlægja að henni og gera töluvert af því. Ég var svo ólánssamur að vera boðið á hana úti í Bandaríkjunum fyrir tveimur vikum ásamt dálitlum hópi íslendinga og við vorum þeir einu sem ekki gengu út af myndinni. Ótrúverðugleikinn er yfirþyrmandi. Sérstaklega stendur upp úr snörp skipti á milli töku í myrkum og steikjandi heitum frumskógum og sprangs í helköldum fjallaskörðum undir snjó og ís, en söguhetjurnar virðast búa yfir undraverðum hæfileika að feraðst á milli þeirra á örskotsstundu. Nóg af staðháttavillum semsagt. Helst er eftirminnilegt fyrir íslending að heyra íslenskunni misþyrmt eins og gert er í myndinni, og má raunar hafa af því gríðarlegt gaman. Leikararnir lögðu samt töluvert á sig og stöku sinnum má heyra svalar setningar í ætt við Þungur hnífur sem leikararnir reyna að koma frá sér. Víkingarnir eru kostulegir, skokkandi um fjöll og fyrnindi með hrossahausa og kjálkabein fyrir hjálma, gríðarleg horn, tugkílóa herklæði og hrikalegustu sverð sem sést hafa á skjánum nýverið í leit að indjánum til að drepa. Og eigum þeirra til að rústa. Og ekkert annað. Líf þeirra er svo brjálæðislega tilgangslaust að það er stórkostlega hlægilegt. Mestu veiðimenn indíánanna eru stórkostlega vitlausir, þrautþjálfaðir hermenn og gildrumeistarar stökkva á úrslitastundu út úr leynistöðum sínum í runnum og trj´ma ofan í indíánagildrur sem aðalsöguhetjan og þroskaheftur aðstoðarmaður hans útbjuggu á metstundu til að gabba víkingana í (ásamt fjölda annarra flókinna gildra) og stráfalla. Töluverðs er krafist af áhorfandanum sem þarf að horfa upp á áhöfn víkingaskipanna... tilgangslausumorðóðuhundaskipanna meina ég, margdrepna, sömu mennina falla hvað eftir annað, hálsbrotna hver á fætur öðrum í sleðaeltingaleik niður endalausa fjallshlíð og synda eins og fiskar í hringabrynjum og svörtu blóðskrauti hins sturlaða slátrara. Annars má segja þessum skrímslaforfeðrum okkar til hróss að það er sama hversu oft þeir hrapa niður lóðréttan klettavegg að þeir eru magnaðir að hrista dauðann af sér þangað til það passar söguþræðinum, ef söguþráð skyldi kalla. Og hvað er ég að skrifa svona langan dauðadóm um svona vonda mynd? Til þess að hvetja fólk til að fjölmenna á myndina og hlæja sig vitlaust yfir þessarri ógeðslegu vitleysu - Og nú er ég ekki að spauga, það er sennilega stórgaman að fara í stóóórum hópi íslendinga á þessa mynd og hlæja að henni. Kynningin á myndinni er frábær, leikstjórarnir ná ekki árinu rétt sem Leifur Heppni og co. fundu Ameríku. Þeir hitta ekki einusinni á öldina :) Þetta er vond mynd. Fjölmennið á hana - Íslendingar eru eina þjóðin í heiminum sem getur mögulega haft gaman af þessu! Bara ekki fara einn/ein á myndina eða í það litlum hópi að hlátrasköllin nái ekki að lyfta myndinni úr hallærisplaninu upp á gamanmyndaplanið.