Geggjun út í gegn
★★★★★
Eitt sem verður ekki tekið af ’28 x Later’ seríunni; Engar tvær myndir eru eins. 28 Years Later var ein djöfulsins sleggja, en vissulega víða hötuð og vægast sagt umdeild. Neikvæða um…
Eitt sem verður ekki tekið af ’28 x Later’ seríunni; Engar tvær myndir eru eins.
28 Years Later var ein djöfulsins sleggja, en vissulega víða hötuð og vægast sagt umdeild. Neikvæða umtalið skrifast mögulega á akkúrat á ýmsar ákvarðanir og stefnur í henni sem undirrituðum fannst svo meiriháttar. Það er mikill glaðningur á tímum þegar stórmyndir, franchise-ræmur og svokallaðar ‘legasequel’ framlengingar taka ekki nægilega mikla sénsa og lifa á endurunninni nostalgíu, var þarna komin ein af þessum fágætu myndum þar sem mátti fyllast bjartsýni og tilhlökkun fyrir áframhaldinu. Skiptar skoðanir voru auðvitað á lokaatriðinu sérstaklega, þar sem hinn ungi og nú sjálfstæði Spike mætir hinum bandbrjálaða ‘Jimmy’-hópi. Þessu klani mætti best lýsa sem eins konar Pollapönks/Power Rangers-költ nötturum, gegnsósa af einhverju óbragði í stíl við Jimmy Saville og Teletubbies.
En þarna fékk áhorfandinn – og Spike – að finna fyrir ógleymanlegri innkomu hjá grúppunni og enn fremur leiðtoganum sem Jack O’Connell túlkar af klikkaðri innlifun. Þessi lokasena forverans leiðir beint inn í allt aðra tegund af geggjun, ef til vill grimmari en um leið lágstemmdari, sem er yfirráðandi stemningin í 28 Years Later: The Bone Temple. Sú stemning er alls, ALLS EKKI allra, líkt og síðast, en þeim mun tenntari og stórkostlegri er hún fyrir vikið því það sem hún hefur fram að færa er fjöllaga frumleiki sem hittir geysilega hart ef viðkomandi rúllar með henni alla leið.
Hérna kristallast það enn og aftur að þessar ‘gæsalappa-zombie’ myndir fúnkera best þegar þemun eða senubyggingar snúa ekki alfarið að bregðum, blóðsúthellingum, eltingarleikjum eða sýktum mannverum ofar öllu, heldur snarsjúkum manneskjum og breyskleika einstaklinga sem og hópa. Í síðustu mynd var lífið nú nógu erfitt hjá Spike (sem er enn alveg frábærlega leikinn af undrakrakkanum Alfie Williams) og í þessari lotu fækkar aldeilis ekkert í áskorunum.
Í síðustu lotu var lykilfókusinn allan tímann á Spike en nú dreifist skjátíminn á milli hans og sérvitra, einmana læknisins Ian Kelson (Ralph Fiennes með sinn vanafasta stórleik og ekki síst í einni tiltekinni senu sem er urrandi snilld) áður en leiðir þeirra liggja saman á ný. Áhorfandinn fær að kynnast hljóðlátum rússíbana af viðbjóði og mýkt úr hinum óvæntustu áttum, en þess að auki nær Nia DaCosta – sem hefur tekið við af Danny Boyle – fullkomlega að þræða saman tóna sem ættu alls ekki að blandast svo auðveldlega saman. Því burtséð frá því að vera myrkasta myndin í þessari seríu til þessa er hún jafnframt ein sú hjartnæmasta, furðulegasta, ógeðfelldasta og í kaupbæti sú fyndnasta. Virðist sem að Boyle hafi gengið svo DaCosta gæti hlupið, og þá í kexruglaðar áttir.
The Bone Temple er miklu hefðbundnari í lúkki og þar af leiðandi ekki eins tilraunakennd og abstrakt eins og forveri hennar í stílbrögðum, en aftur á móti gefur hún miklu meira í, með breiðari og dýpri persónuvigt og glímir við miklu meira djúsí þemu. Enn eina fjörugu ferðina skoðar Alex Garland hina bitastæðustu vinkla mannssálarinnar með fleiri hressilegum útúrsnúningum á uppvakningaklisjum og formúlum þess eðlis. Í sameiningu hefur þeim DaCosta og Garland tekist að sjóða saman framúrskarandi afpökkun á tráma, eðli illsku, áhrifagirni trúarleiðtoga, örvæntingu og hvernig úthugsuð valdstjórn er gjarnan hættulegri en óviðráðanlegur skepnuskapur eða dýrsleg hegðun. Til að kóróna það er nóg rými eftir fyrir algjörlega galnar senur sem seint hverfa úr minnisbúinu.
Trúlega er ekki hægt að leggja nægilega mikla áherslu á það hvað Ralph Fiennes býr yfir miklum göldrum í þessu hlutverki. Jack O’Connell er sömuleiðis fáránlega grípandi til gláps – jafnvel ómetanlegur – sem djöfladýrkandi költ-leiðtoga viðbjóðurinn ‘Sir Lord Jimmy Crystal’ og Erin Kellyman skarar einnig fram úr sem einn af skósveinum hans og laumusenuþjófum myndarinnar. Að því sögðu er það óneitanlega Chi Lewis-Parry sem kemur hvað mest á óvart, stelur allri myndinni og kollveltur ímynd sinni úr forveranum á dúndurskemmtilegan máta. Samleikur hans við Fiennes spilar lykilrullu í því hversu gífurlegt og þrumandi hjarta læðist þarna í myrkri þessarar atburðarásar, í bland við auðmýktina hjá Alfie Williams.
Þá er líka kjörið að nefna hversu vel múd-séníið Hildur Guðnadóttir og hennar hljómsveit hefur unnið fyrir kaupi sínu í tengslum við að setja ákveðið fútt í andrúmsloftið með drunga og mildi tónlistarinnar. Þar fyrir utan er hvergi út á sjálft músíkvalið í myndinni að setja, t.a.m. Duran Duran, Radiohead og Iron Maiden. Svo má auðvitað ekki gleyma íkoníska stefinu frá John Murphy, ‘In the House, in a Heartbeat’, betur þekkt sem eins konar þemalag seríunnar – sem var því miður fjarverandi í síðustu mynd og mikils saknað.
Það er svo heilmikið að frétta í The Bone Temple sem má liggja yfir og kryfja í klessu út frá mannlega eðlinu og táknmyndablætinu í hinu sjónræna. Þetta er taumlaus keyrsla af hryllingi, mýkt og ýmis konar marglaga tilfinningum út í gegn og bræðingurinn verður þeim mun frábærri á lokametrunum með kærkominni vendingu í flottum eftirmála. Ef þetta kann að vera það síðasta sem við sjáum úr þessari seríu, þá er þetta algjörlega stöppugeðveik og sturluð endastöð.
En innilega má vona að við fáum meira!
28 Years Later var ein djöfulsins sleggja, en vissulega víða hötuð og vægast sagt umdeild. Neikvæða umtalið skrifast mögulega á akkúrat á ýmsar ákvarðanir og stefnur í henni sem undirrituðum fannst svo meiriháttar. Það er mikill glaðningur á tímum þegar stórmyndir, franchise-ræmur og svokallaðar ‘legasequel’ framlengingar taka ekki nægilega mikla sénsa og lifa á endurunninni nostalgíu, var þarna komin ein af þessum fágætu myndum þar sem mátti fyllast bjartsýni og tilhlökkun fyrir áframhaldinu. Skiptar skoðanir voru auðvitað á lokaatriðinu sérstaklega, þar sem hinn ungi og nú sjálfstæði Spike mætir hinum bandbrjálaða ‘Jimmy’-hópi. Þessu klani mætti best lýsa sem eins konar Pollapönks/Power Rangers-költ nötturum, gegnsósa af einhverju óbragði í stíl við Jimmy Saville og Teletubbies.
En þarna fékk áhorfandinn – og Spike – að finna fyrir ógleymanlegri innkomu hjá grúppunni og enn fremur leiðtoganum sem Jack O’Connell túlkar af klikkaðri innlifun. Þessi lokasena forverans leiðir beint inn í allt aðra tegund af geggjun, ef til vill grimmari en um leið lágstemmdari, sem er yfirráðandi stemningin í 28 Years Later: The Bone Temple. Sú stemning er alls, ALLS EKKI allra, líkt og síðast, en þeim mun tenntari og stórkostlegri er hún fyrir vikið því það sem hún hefur fram að færa er fjöllaga frumleiki sem hittir geysilega hart ef viðkomandi rúllar með henni alla leið.
Hérna kristallast það enn og aftur að þessar ‘gæsalappa-zombie’ myndir fúnkera best þegar þemun eða senubyggingar snúa ekki alfarið að bregðum, blóðsúthellingum, eltingarleikjum eða sýktum mannverum ofar öllu, heldur snarsjúkum manneskjum og breyskleika einstaklinga sem og hópa. Í síðustu mynd var lífið nú nógu erfitt hjá Spike (sem er enn alveg frábærlega leikinn af undrakrakkanum Alfie Williams) og í þessari lotu fækkar aldeilis ekkert í áskorunum.
Í síðustu lotu var lykilfókusinn allan tímann á Spike en nú dreifist skjátíminn á milli hans og sérvitra, einmana læknisins Ian Kelson (Ralph Fiennes með sinn vanafasta stórleik og ekki síst í einni tiltekinni senu sem er urrandi snilld) áður en leiðir þeirra liggja saman á ný. Áhorfandinn fær að kynnast hljóðlátum rússíbana af viðbjóði og mýkt úr hinum óvæntustu áttum, en þess að auki nær Nia DaCosta – sem hefur tekið við af Danny Boyle – fullkomlega að þræða saman tóna sem ættu alls ekki að blandast svo auðveldlega saman. Því burtséð frá því að vera myrkasta myndin í þessari seríu til þessa er hún jafnframt ein sú hjartnæmasta, furðulegasta, ógeðfelldasta og í kaupbæti sú fyndnasta. Virðist sem að Boyle hafi gengið svo DaCosta gæti hlupið, og þá í kexruglaðar áttir.
The Bone Temple er miklu hefðbundnari í lúkki og þar af leiðandi ekki eins tilraunakennd og abstrakt eins og forveri hennar í stílbrögðum, en aftur á móti gefur hún miklu meira í, með breiðari og dýpri persónuvigt og glímir við miklu meira djúsí þemu. Enn eina fjörugu ferðina skoðar Alex Garland hina bitastæðustu vinkla mannssálarinnar með fleiri hressilegum útúrsnúningum á uppvakningaklisjum og formúlum þess eðlis. Í sameiningu hefur þeim DaCosta og Garland tekist að sjóða saman framúrskarandi afpökkun á tráma, eðli illsku, áhrifagirni trúarleiðtoga, örvæntingu og hvernig úthugsuð valdstjórn er gjarnan hættulegri en óviðráðanlegur skepnuskapur eða dýrsleg hegðun. Til að kóróna það er nóg rými eftir fyrir algjörlega galnar senur sem seint hverfa úr minnisbúinu.
Trúlega er ekki hægt að leggja nægilega mikla áherslu á það hvað Ralph Fiennes býr yfir miklum göldrum í þessu hlutverki. Jack O’Connell er sömuleiðis fáránlega grípandi til gláps – jafnvel ómetanlegur – sem djöfladýrkandi költ-leiðtoga viðbjóðurinn ‘Sir Lord Jimmy Crystal’ og Erin Kellyman skarar einnig fram úr sem einn af skósveinum hans og laumusenuþjófum myndarinnar. Að því sögðu er það óneitanlega Chi Lewis-Parry sem kemur hvað mest á óvart, stelur allri myndinni og kollveltur ímynd sinni úr forveranum á dúndurskemmtilegan máta. Samleikur hans við Fiennes spilar lykilrullu í því hversu gífurlegt og þrumandi hjarta læðist þarna í myrkri þessarar atburðarásar, í bland við auðmýktina hjá Alfie Williams.
Þá er líka kjörið að nefna hversu vel múd-séníið Hildur Guðnadóttir og hennar hljómsveit hefur unnið fyrir kaupi sínu í tengslum við að setja ákveðið fútt í andrúmsloftið með drunga og mildi tónlistarinnar. Þar fyrir utan er hvergi út á sjálft músíkvalið í myndinni að setja, t.a.m. Duran Duran, Radiohead og Iron Maiden. Svo má auðvitað ekki gleyma íkoníska stefinu frá John Murphy, ‘In the House, in a Heartbeat’, betur þekkt sem eins konar þemalag seríunnar – sem var því miður fjarverandi í síðustu mynd og mikils saknað.
Það er svo heilmikið að frétta í The Bone Temple sem má liggja yfir og kryfja í klessu út frá mannlega eðlinu og táknmyndablætinu í hinu sjónræna. Þetta er taumlaus keyrsla af hryllingi, mýkt og ýmis konar marglaga tilfinningum út í gegn og bræðingurinn verður þeim mun frábærri á lokametrunum með kærkominni vendingu í flottum eftirmála. Ef þetta kann að vera það síðasta sem við sjáum úr þessari seríu, þá er þetta algjörlega stöppugeðveik og sturluð endastöð.
En innilega má vona að við fáum meira!
