Sjón

Þekktur fyrir handritagerð

Besta mynd / þáttaröð

Gargandi snilld ★ 7.2

Versta mynd

Reykjavik Whale Watching Massacre ★ 4.8

Myndir

Æviágrip

Sigurjón Birgir Sigurðsson (fæddur 27. ágúst 1962), þekktur sem Sjón (/ʃoʊn/ SHOHN; íslenska: [sjouːn], sem þýðir „sýn“ og er stytting á fornafni hans), er íslenskt skáld, rithöfundur, textahöfundur og handritshöfundur. Sjón vinnur oft með söngkonunni Björk og hefur komið fram með Sykurmolunum sem Johnny Triumph. Verk hans hafa verið þýdd á 30 tungumál.

Sjón er fæddur í Reykjavík og ólst upp í Breiðholti þar sem hann bjó með móður sinni. Hann hóf rithöfundaferil sinn snemma og gaf út sína fyrstu ljóðabók, Sýnir, árið 1978, þá 16 ára gamall.

Hann var einn af stofnendum ný-súrrealíska hópsins Medúsu og varð áberandi í menningarlífi Reykjavíkur.

Sjón hefur verið virkur í íslensku tónlistarlífi frá því snemma á níunda áratugnum og hefur unnið með mörgum af þekktustu listamönnum tímabilsins. Hann kom fram sem gestasöngvari á sjaldgæfri 12 tommu smáskífu Sykurmolanna, „Luftgitar“, árið 1987 undir nafninu Johnny Triumph. Þessu fylgdi tónlistarmyndband þar sem Sjón spilaði á loftgítar með Björk og Einari Erni Benediktssyni. Sjón endurtók þetta hlutverk stundum í síðasta uppklappslagi á tónleikum Sykurmolanna, þar á meðal á endurkomutónleikum hljómsveitarinnar í Reykjavík árið 2006.

Sjón og Björk kynntust fyrst þegar þau voru unglingar og stofnuðu saman tveggja manna hljómsveit sem hét Rocka Rocka Drum. Síðar, þegar Björk hóf sólóferil sinn á tíunda áratugnum, samdi Sjón texta fyrir hana. Þau unnu saman að laginu „I've Seen It All“ fyrir kvikmyndina Dancer in the Dark árið 2000. Fyrir vikið voru Sjón og Björk tilnefnd fyrir „besta frumsamda lag“ á Golden Globe-verðlaunahátíðinni 2001 og Óskarsverðlaunahátíðinni 2001. Tveimur árum síðar kom Sjón fram í heimildarmyndinni Inside Björk. Árið 2004 flutti Björk lagið „Oceania“ – sem þau höfðu samið saman – á opnunarhátíð Sumarólympíuleikanna 2004 í Aþenu í Grikklandi.

Árið 2007 lagði hann til upprunalegu söguna og skrifaði handritið að teiknimyndinni Anna og skapsveiflurnar. Hann tók einnig þátt í talsetningu og ljáði persónunni Dr. Artmann rödd sína.

Sjón samdi kvikmyndina Dýrið ásamt Valdimari Jóhannssyni. Dýrið var frumsýnd árið 2021 og var valin sem framlag Íslands til Óskarsverðlaunanna 2022. Dýrið hlaut einnig mikla alþjóðlega viðurkenningu á hátíðum um allan heim. Hún hefur verið tilnefnd til eða hlotið verðlaun á kvikmyndahátíðinni í Cannes, kvikmyndahátíðinni í Gautaborg, kvikmyndahátíðinni í Sitges, alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Palm Springs og alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Aþenu, auk verðlauna frá Edduverðlaununum og samtökum kvikmyndagagnrýnenda í Austin.

Frá ágúst til desember 2021 var Sjón gestarithöfundur hjá Literaturhaus Zürich og PWG Foundation í Zürich.

Sjón samdi kvikmyndina The Northman frá 2022, sögulega epík og hefndartrylli byggðan á goðsögninni um víkingaprinsinn Amleth, ásamt leikstjóranum Robert Eggers. Björk kemur fram í myndinni í aukahlutverki sem völva.

Lýsingin hér að ofan er úr Wikipedia-greininni Sjón, með leyfi samkvæmt CC-BY-SA, allur listi yfir höfunda er á Wikipedia.

Þýtt af Málstað · heimild TMDB