Downfall (2005)

Alger snilld þessi. Leikurinn var alveg ótrúlega sannfærandi og mér fannst ég bara vera á staðnum. En það er samt galli hvað hún er löng, það mætti alveg stytta hana aðeins t.d. með því að taka út eitthvað af sjálfsmorðunum og hafa þau aftast sem ljósmyndir með texta eins og var þarna í endanum. Ég verð samt að segja að viðtalið við ritarann var mjög sniðugt innlegg og það er alltaf gaman að heyra nýjar sögur frá því fólki sem lifði þessar óhugnalegu aðstæður af.

Eina sanngjarna kvikmynd er fjallar um síðari heimsstyrjöld og á færi á að koma að stjórnmálalegri hugsun. Ekkert rugl úr þeim þjóðum er unnu stríðið og enginn áróður þeirra í kvikmyndinni sjáfri enda þýzk.


Heimildir kvikmyndarinnar eru velgildar en byggt er á frásögn Traudl Junge, einkaritara Hitlers. Afbragðsleikur hjá leikurum og þá sérstaklega Bruno Ganz er lék Hitler. Afar vel heppnuð mynd og ræð ég öllum að sjá hana.

Þessa mynd verða allir að sjá. Í henni er sýnd hin mikla eymd sem ríkti á stríðsárunum. Heræska Hitlers flækist líka í málið en sjálfur Hitler er að fara á taugum og virðist gjörsamlega vera að missa allt það sem geðheill maður hefur. Yfirmenn þýska hersins fremja sjálfsmorð í tíma og ótíma og kemur það allajafna flatt uppá mann. Þessi mynd er framleidd í þýskalandi og er því ekki ein af þessum Hollywood-klisjum sem eru farnar að fara í taugarnar á sumum. Myndin var frábær og skildi eftir sig mikið í mínum huga, góðar hugsanir um lífið og tilveruna.

Ég bjóst alls ekki við miklu þegar ég labbaði inn í bíósalinn og settist í sætið mitt. En þvílík mynd sem þetta var. Hún var hreint út sagt mögnuð, og mæli ég með henni fyrir alla sem þekkja eitthvað til seinni heimstyrjaldarinnar. Bruno Ganz fer á kostum sem Hitler og allir hinir leikararnir eru líka að gera mjög fína hluti. Þá sérsaklega leikarinn sem lék Göbbels. Lang besta mynd sem ég hef séð á árinu.

Der Untergang er sannsöguleg mynd um seinustu tíu daga í lífi Adolf Hitlers í Foringjabyrgi sínu í Berlín frá 56. afmælisdegi hans þann 20. apríl 1945 til sjálfsmorðs hans þann 30. apríl 1945. Bandamennirnir eru að taka yfir Vestur Evrópu en Rússanir Austur Evrópu og Berlín er umkringd af Sovéska hernum, Hitler sjálfur er orðinn bilaður af stressi. Sagan er sögð gegnum ungan ritara hana Traudl Junge sem var ráðin af Hitler 1942 og var með honum í Foringjabyrginu þar til hann dó. Tekið var viðtal við Junge sem var svo skrifað í bók sem þessi mynd er byggð á og eins og mér sýnist þá fer myndin nánast nákvæmlega eftir bókinni. Adolf Hitler sjálfur er ekki sýndur sem anti-kristur eða satan eða illur maður að eðli sínu heldur er hann sýndur sem raunveruleg mannvera. Hann er dýravinur, grænmetisæta og mjög ´góð manneskja´ en valdasjúkur og miskunarlaus með því. Bruno Ganz er rosalegur sem Hitler, alveg pottþétt er þetta besta frammistaða einhvers sem Adolf Hitler. Það er víst að Bruno hafi stúderað Hitler að öllu leiti meðal annars lært allt sem hægt var um hljóð-upptökurnar af samtali Hitlers þar sem hann var rólegur og frekar venjulegur í stað þess að vera öskrandi á Nurnburg hátíð. Þeir sem léku Göbbels og Himmler voru líka fullkomnir að útliti og í leik, svo var Heino Ferch helvíti góður sem Albert Speer og líka Alexandra Maria Lara sem Traudl Junge. Ég hef aldrei séð jafnmörg sjálfsmorð í einni mynd og Der Untergang er sjálfsmorðs orgía, alveg rosalega raunveruleg og mjög hrá sem gerir myndina mjög ógnvekjandi. Það er greinilegt að ef Hollywood hefði nokkurn tíman gert þessa mynd nýlega þá hefði Hitler verið sonur Andskotans og verið lemjandi dýr, skjótandi fólk og verið leiðinlegur við allt og alla og myndin hefði verið PG-13 með Harrson Ford sem Hitler. Sem betur fer er Untergang þýsk mynd á þýsku tali og hún er ekki að taka hlið með nasismanum né bandamönnunum, né Rússum heldur hefur myndin mjög hlutlausar skoðanir nema það að stríðið var hræðilegt. Der Untergang sýnir mannlegu hlið Hitlers, átök hers hans og hermanna hans og Þýskalands og Traudl Junge og er þessi mynd að mínu mati besta myndin frá árinu 2004 og besta mynd sem ég hef séð hingað til á árinu 2005.