The Legend of Bagger Vance (2000)

Sannkölluð úrvalsmynd frá óskarsverðlaunaleikstjóranum Robert Redford (Ordinary People) gerð eftir skáldsögu Steven Pressfield. Inntak sögunnar er golfíþróttin og hvernig hún og tæknin í kringum hana verður einum manni uppspretta óvæntra uppgötvana um bæði lífið og tilveruna. Hér segir af Rannulph Junuh (Matt Damon) sem var eitt sinn gríðarlega hæfileikaríkur golfleikari frá Savannah í Georgíu, en lagðist í þunglyndi og áfengisdrykkju eftir fyrri heimsstyrjöldina. Árið 1931 kemur Adele Invergordon (Charlize Theron) til skjalanna, en hún hafði eitt sinn verið ástfangin af Junuh. Hún hefur erft stóran golfvöll eftir föður sinn, en yfirvöld eru við það að taka hann eignarnámi vegna vangoldinna skatta. Í örvætningarfullri tilraun sinni til að bjarga málunum tekst Adele að setja á laggirnar keppni á milli tveggja bestu golfleikara landsins, þeirra Bobby Jones og Walter Hagen. Heimamenn í Savannah sem standa að fjármögnun mótsins krefjast þess að a. M. k. einn heimamaður taki þátt í mótinu og fyrir valinu verður Junuh. Hann samþykkir tilboðið að lokum, en með semingi því hann gerir sér fulla grein fyrir að því að geta hans er aðeins skuggi af þeim hæfileikum sem að hann hafði áður fyrr. Þegar útlitið er orðið dökkt og að því er virðist engar líkur á að Junuh eigi nokkurn séns í meistarana tvo kemur til sögunnar dularfullur maður að nafni Bagger Vance (Will Smith). Hann býður fram aðstoð sína sem þjálfari Junuh og golfsveinn og beitir mjög óvenjulegum aðferðum til að fá Junuh til að muna eftir sveiflunni sem hann hafði eitt sinn fullt vald á. Spurningin er hvort að Junuh muni ná að rísa aftur í hæstu hæðir með aðstoð Bagger Vance og stráklingsins Hardy Greaves sem er helsti stuðningsmaður hans, en sagan er sögð í nútímanum af honum. Það er hreinlega allt sem gerir þessa mynd góða. Leikstjórn Robert Redford er einkar traust og einnig er handrit myndarinnar, tónlist Rachel Portman og kvikmyndatakan í fyrsta flokki. En það sem stendur uppúr er stórleikur aðalleikaranna. Matt Damon (Good Will Hunting, The Talented Mr. Ripley) fer enn einu sinni á kostum á sínum ferli og túlkar golfsnillinginn af stakri snilld. Einnig eru Will Smith (Independence Day, Men in Black) og Charlize Theron (The Cider House Rules) frábær í sínum hlutverkum. Charlize er mögnuð leikkona sem býr yfir miklum þokka og minnir um margt á gömlu kvenhetjur svart-hvítu bíómyndanna í voldugum glæsileik sínum. Það er það magnaðaða við Charlize Theron að henni hefur í raun tekist það sem flestum leikkonum nútímans í Hollywood hefur mistekist, að velja og fá hlutverk þar sem persónuleiki hennar og gáfur njóta sín til fulls. Síðast en ekki síst fer óskarsverðlaunaleikarinn óviðjafnanlegi Jack Lemmon (Mister Roberts, The Apartment, Save the Tiger) á kostum í hlutverki sögumannsins Hardy Greaves á efri árum (í sínu síðasta kvikmyndahlutverki) en hann lést 27. júní 2001, 76 ára að aldri. Jack Lemmon var án nokkurs vafa einn af bestu leikurum Bandaríkjanna á seinustu öld og státaði af einum glæsilegasta og virtasta leikferli í Hollywood, en hann var þekktur fyrir að túlka bæði grínhlutverk og dramatísk hlutverk jafn vel. Jack Lemmon lék í 75 kvikmyndum á glæstum leikferli sínum sem spannaði rúma hálfa öld. Hann hlaut óskarinn fyrir hlutverk sín í Mister Roberts árið 1954 sem leikari í aukahlutverki og í Save the Tiger 1973 sem leikari í aðalhlutverki. Einnig hlaut hann sérstakan heiðursóskar fyrir leik sinn í The Apartment árið 1960, en það er að mínu mati hans besta kvikmynd. Hann lék einnig í úrvalsmyndum á borð við; Missing, Some Like it Hot, The Days of Wine and Roses, The China Syndrome, 12 Angry Men, Avanti, Inherit the Wind, Tribute, Dad, Glengarry Glen Ross, That´s Life, My Fellow Americans og Tuesdays with Morrie. En hans verður að öllum líkindum helst minnst í framtíðinni fyrir þær kvikmyndir sem hann gerði ásamt félaga sínum Walter Matthau en þeir voru óborganlegir saman. Meðal þeirra óborganlegu mynda sem þeir gerðu saman eru; The Odd Couple 1 og 2 (sú fyrri var óborganleg), The Fortune Cookie, Grumpy Old Men 1 og 2, The Front Page, The Grass Harp og Out to Sea. Einkar svipmikill leikari sem verður sárt saknað á næstu árum og verður hans sérstaklega minnst fyrir ógleymanlega túlkun sína á kostulegum karakterum sem settu sterkan svip á kvikmyndirnar sem hann birtist í. Einstakur leikari sem ég persónulega dáðist sérstaklega af fyrir að koma mér ævinlega í gott skap. Ég mun sakna gamla mannsins mikið á næstu árum. En semsagt; kvikmyndin The Legend of Bagger Vance er úrvalsmynd sem er einstaklega vel gerð í alla staði. Augnakonfekt fyrir alla sanna kvikmyndaunnendur!

Ég er í sjokki eftir að hafa séð þessa mynd vegna þess að í fyrsta sinn svo ég muni er ég sammála því sem gagnrýnendur Morgunblaðsins skrifuðu. Það eitt og sér er nóg til að ég á eftir að muna eftir myndinni lengi vel. Hvað sem því líður er hér um að ræða nýjustu mynd Roberts Redford. Hann hefur undanfarið snúið sér að leikstjórn og allar hans myndir eiga það sameiginlegt að vera gífurlega þægilegar á að horfa, það er lítið um átök og læti og myndin líður áfram eins og maður fljóti í vatni. The Legend of Bagger Vance sver sig í Redford-ættina, þá einkum A River Runs Through It enda fjalla báðar um íþróttir á einhvern hátt. Matt Damon leikur Rannulph Junuh, golfsnilling frá Savannah sem lét sig hverfa eftir hræðilega reynslu í fyrri heimsstyrjöldinni. Hann skildi eftir sig borg á barmi kreppunnar og unnustuna Adele Invergordon (Charlize Theron). Þegar stúlkan sú ákveður að bjóða tveimur stærstu golfhetjum samtímans að taka þátt í móti til að bjarga eigin fjárhag sem og borgarinnar vilja menn fá Savannah-mann til að taka þátt líka, og hver annar er Junuh kemur til greina? Hann er hins vegar orðinn bytta og arfaslappur golfari. Þá kemur til sögunnar Bagger Vance (Will Smith), þeldökkur, alvitur verndarengill sem hefur það eitt að takmarki að koma Junuh í sitt gamla form. Redford tekur þessa einföldu sögu og gengur firnavel frá henni. Kvikmyndatakan er gullfalleg og umhverfið jafn sem náttúra Suðurríkjanna eru nýtt til hins ýtrasta. Andrúmsloftið er hálf draumkennt út í gegn, enda er Bagger Vance ekki beint jarðbundinn karakter. Damon, Smith og Theron komast vel frá sínu. Smith er stundum á mörkunum að verða afkáralegur með sínum endalausu orðatiltækjum og góðu ráðum, en hann sleppur fyrir horn. Eina vandamálið var tónlist Rachel Portman, en hún virðist hafa tekið það sem hún samdi fyrir The Cider House Rules og endurnýtt eftir sem minnstar breytingar. Að öðru leyti er þetta hin fínasta mynd.. róleg, afslöppuð, þægileg.

Ágætis drama um ungan og hæfileikaríkan golfspilara með glæsta framtíð sem fer og berst í fyrri heimstyrjöldinni en snýr ekki samur til baka. Eftir að hafa misst trúna á allt, gefið upp á bátinn samband við fyrrverandi unnustu sína og hætt að spila golf fær hann dag einn tækifæri til þess að endurheimta sjálfsvirðingu sína með því að taka þátt í stóru golfmóti í heimabæ sínum, en það kemur í ljós að margt þarf að gerast áður en hann getur náð sveiflunni sinni aftur. Það er Robert Redford sem leikstýrir myndinni og er það bara vel gert. Matt Damon, Charlize Theron og Will Smith sýna öll traustan leik og það kæmi mér ekki á óvart þótt einhver þeirra ættu óskarsverðlaunatilnefningu í vændum fyrir hlutverk sín hér. Á yfirborðinu má segja að myndin fjalli um golf en það þarf ekki af grafa djúpt til að sjá að verið er að nota leikinn sem eins konar myndlíkingu fyrir lífið sjálft. Þetta virkar vel til þess að byrja með en undir lokin verður þessi myndlíking dálítið of gegnsæ og þunn. Annar galli á sögunni er að áhorfendur fá mjög lítið að vita um stríðshremmingarnar sem söguhetjan lenti í, það er ekki eins áhugavert að horfa á persónu sem á í innri átökum við hluti sem maður veit lítið um. Titilpersónan Bagger Vance sem leikin er af Will Smith er líka dálítið undarleg, nákvæmlega engar bakgrunns upplýsingar koma fram um hana og það er ómögulegt að skilja hvað drífur hana áfram. Myndin er góð og á köflum áhrifamikil en áðurnefndir gallar draga hana niður.