Þeir sem hafa haft áhyggjur af framtíð kvikmyndahúsa geta andað aðeins léttar. Sumarið 2026 varð það stærsta frá upphafi í miðasölu í Norður-Ameríku og á sama tíma benda tölur hér heima til þess að Íslendingar séu einnig farnir að mæta aftur í bíó af krafti.
Heildartekjur kvikmyndahúsa í Norður-Ameríku frá byrjun maí og fram yfir Labor Day helgina námu um 4,76 milljörðum Bandaríkjadala, samkvæmt tölum Rentrak. Þar með féll metið frá árinu 2013, þegar sumarið skilaði um 4,755 milljörðum dala.
Árangurinn er sérstaklega athyglisverður þar sem þetta var fyrsta sumarið í sögunni þar sem hver einasti mánuður frá maí til ágúst fór yfir einn milljarð dala í miðasölu.
Maí skilaði 1,07 milljörðum dala, júní 1,08 milljörðum, júlí 1,18 milljörðum og ágúst varð stærsti mánuður sumarsins með um 1,27 milljarða dala.
Spider-Man og The Odyssey í fararbroddi
Ein mynd ber höfuð og herðar yfir aðrar.
Spider-Man: Brand New Day hefur rakað inn um 923 milljónum dala í Norður-Ameríku og um 2,4 milljörðum dala á heimsvísu.
Myndin stefnir þar með á að fara fram úr Star Wars: The Force Awakens sem tekjuhæsta kvikmynd allra tíma í Norður-Ameríku miðað við skráðar miðasölutekjur.
The Odyssey eftir Christopher Nolan hefur einnig farið langt fram úr væntingum. Hún hefur halað inn um 589 milljónum dala í Norður-Ameríku og 1,62 milljörðum á heimsvísu.
Þá hafa Toy Story 5, Obsession, Michael, The Devil Wears Prada 2 og Backrooms allar átt mjög sterkt sumar.
Það var þó langt frá því að allar stórmyndir sumarsins hittu í mark. Supergirl, nýja leikna útgáfan af Moana og Masters of the Universe eru meðal þeirra mynda sem stóðu ekki undir væntingum miðað við kostnað.
Masters of the Universe gekk þó betur hér á Íslandi og opnaði í þriðja sæti á íslenska bíólistanum með tæplega 1700 gesti fyrstu helgina.
Mikill viðsnúningur einnig á Íslandi
Svipaðar vísbendingar sjást hér á landi.
Heildaraðsókn í íslensk kvikmyndahús hefur aukist um um 20 prósent það sem af er ári miðað við sama tímabil í fyrra og tekjur kvikmyndahúsanna hafa aukist um tæplega 40 prósent.
Ágúst var jafnframt tekjuhæsti mánuður í sögu Smárabíós og sóttu um 38 þúsund gestir bíóið í mánuðinum. Aðsókn þar jókst um 125 prósent frá ágúst í fyrra, á sama tíma og íslenski bíómarkaðurinn í heild óx um tæp 39 prósent.
Tvær stærstu myndir sumarsins erlendis hafa einnig slegið í gegn hér heima. Um 60 þúsund manns hafa séð bæði Spider-Man: Brand New Day og The Odyssey í íslenskum kvikmyndahúsum.
Sérsýningar hafa einnig notið góðrar aðsóknar. Síðustu tvær Bíótöfra-sýningar í MAX-sal Smárabíós hafa verið uppseldar.
Konstantín Mikaelsson, framkvæmdastjóri Smárabíós, hefur meðal annars bent á að betra úrval kvikmynda eigi stóran þátt í aukinni aðsókn. Framleiðsla í Hollywood sé komin aftur á fullt eftir erfið ár þar sem heimsfaraldurinn og verkföll höfðu mikil áhrif á framboð mynda.
Smárabíó hefur einnig fjárfest töluvert í upplifuninni sjálfri á undanförnum árum, meðal annars með nýjum sölum, endurbættum Lúxussal, nýjum sætum og VIP-sætum í öllum sölum.
Góð aðsókn hefur einnig verið hjá Sambíóunum í sumar og inn í haustið. Íslenska söngleikjamyndin Hvar er draumurinn? fór beint á topp íslenska aðsóknarlistans um opnunarhelgina með 3.069 gesti.
Það er langstærsta opnun íslenskrar kvikmyndar það sem af er ári.
Hvar er draumurinn? er fyrsta kvikmynd Höskuldar Þórs Jónssonar í fullri lengd. Myndin gerist í Reykjavík snemma á tíunda áratugnum og tónlist Sálarinnar hans Jóns míns leikur stórt hlutverk í sögunni.
Árangur myndarinnar má taka sem vísbendingu um að aukinn áhugi á bíóferðum sé ekki bundinn við erlendar stórmyndir.
Fleira fólk fór í bíó
Það væri auðvelt að skýra metið í Bandaríkjunum eingöngu með hækkandi miðaverði, en tölurnar benda til þess að töluvert fleiri hafi í raun farið í bíó í sumar.
Samkvæmt gögnum EntTelligence voru seldir miðar til meira en 322 milljóna gesta í sumar, samanborið við um 275 milljónir sumarið 2025.
Sérstaklega virðist yngra fólk hafa snúið aftur í kvikmyndahúsin af krafti.
Meira en helmingur áhorfenda Spider-Man: Brand New Day var undir 25 ára aldri og sama gilti um Backrooms. Obsession náði einnig sérstaklega vel til yngri áhorfenda.
En árangurinn virðist ekki eingöngu koma frá fólki sem fer reglulega í bíó. Greiningar á bandaríska markaðinum benda einnig til þess að fólk sem áður fór aðeins stöku sinnum í kvikmyndahús hafi byrjað að mæta oftar.
Eitthvað fyrir alla
Einn lykillinn að árangri sumarsins virðist hafa verið fjölbreytnin.
Spider-Man: Brand New Day höfðaði til breiðs hóps, Toy Story 5 til fjölskyldna, The Devil Wears Prada 2 dró sérstaklega að konur, Backrooms og Obsession yngri áhorfendur og The Odyssey náði til nokkurra kynslóða í einu.
Þetta þýddi að nánast alltaf var einhver stór mynd í bíó sem höfðaði til ákveðins hóps.
Það er nokkuð sem kvikmyndabransinn hefur átt erfitt með að endurheimta eftir heimsfaraldurinn og verkföllin í Hollywood. Ein eða tvær stórmyndir á ári duga ekki til að skapa fasta bíóhefð. Það þarf stöðugt framboð af myndum sem fólk hefur raunverulegan áhuga á að sjá, og það virðist hafa verið lykillinn að árangri sumarsins.
Streymið ekki lengur eina svarið
Árangurinn kemur einnig á áhugaverðum tíma fyrir samband kvikmyndahúsa og streymisveitna.
Í nokkur ár var mikið rætt um hvort Netflix og aðrar streymisveitur væru smám saman að gera kvikmyndahús óþörf. Tölurnar í sumar benda hins vegar til þess að fólk líti enn á bíóferðina sem allt aðra upplifun.
Það er auðvelt að horfa á mynd heima. Bíóferð er aftur á móti viðburður.
Fólk fer út, hittir vini eða fjölskyldu, kaupir sér popp og horfir á mynd á stórum skjá með sal fullum af öðru fólki.
Svipuð sjónarmið hafa komið fram hér heima. Konstantín segir að fólk sé farið að sakna þess að gera sér ferð í bíó, jafnvel fara út að borða í leiðinni, í stað þess að velja enn eitt efnið af streymisveitu heima í stofu.
Sérstaklega virðist félagslegi þátturinn höfða sterkt til yngri kynslóða. Í Bandaríkjunum sýna rannsóknir að Gen Z og Millennials eru meðal virkustu bíógestanna og mikill meirihluti þeirra kýs að fara í bíó með öðrum.
Staðan þó misjöfn milli kvikmyndahúsa
Þrátt fyrir jákvæðar tölur er staðan þó ekki einföld hjá öllum kvikmyndahúsum.
Heimili kvikmyndanna, sem rekur Bíó Paradís, tapaði samkvæmt Viðskiptablaðinu 28,5 milljónum króna árið 2025 eftir 10,1 milljónar króna hagnað árið áður. Tekjur drógust saman á sama tíma og rekstrarkostnaður jókst, meðal annars vegna hærri launakostnaðar og kostnaðar við fasteignina.
Eigið fé félagsins var neikvætt um 9,5 milljónir króna í lok ársins.
Í ársreikningi kemur þó fram að stjórnendur geri ráð fyrir betri afkomu árið 2026 og telji horfur til meðallangs tíma ágætar.
Tölurnar sýna því að aukin aðsókn leysir ekki sjálfkrafa öll vandamál kvikmyndahúsa. Rekstrarkostnaður er áfram mikill og minni kvikmyndahús standa frammi fyrir öðrum áskorunum en stærstu keðjurnar.
Metið þarf að setja í samhengi
Það eru einnig nokkrir fyrirvarar við bandaríska metið.
Tölurnar frá 2013 hafa ekki verið leiðréttar fyrir verðbólgu og bíómiðar eru dýrari í dag. Sumarið 2026 var einnig aðeins lengra samkvæmt skilgreiningu bandaríska kvikmyndabransans, eða 130 dagar samanborið við 123 daga árið 2013.
Engu að síður er erfitt að líta fram hjá þróuninni.
Sumarið 2026 fór fram úr árinu 2019, síðasta heila árinu fyrir heimsfaraldurinn, þegar Avengers: Endgame leiddi sumarið upp í um 4,3 milljarða dala.
Það fór einnig vel fram úr sumrinu 2023 þegar Barbie og Oppenheimer hjálpuðu miðasölunni upp í 4,09 milljarða dala.
Og árið er ekki búið.
Avengers: Doomsday og Dune: Part Three eru meðal stærstu mynda sem enn eiga eftir að koma í kvikmyndahús á árinu.
Eftir nokkur erfið ár fyrir kvikmyndahúsin eru sífellt fleiri merki um að þróunin sé að snúast við. Það á bæði við um stærsta kvikmyndamarkað heims og íslenska bíómarkaðinn, þar sem metmánuður Smárabíós og sterk opnun Hvar er draumurinn? eru meðal nýjustu dæmanna.
Fólk er langt frá því hætt að vilja fara í bíó.
Heimildir
Variety – Summer Box Office Breaks All-Time Record With $4.67 Billion
Deadline – Summer U.S. Box Office Hits All-Time $4.76B Record: How Audiences Surrendered To Moviegoing
Koimoi – Summer 2026 North America Box Office: Delivers $1B+ Each Month, Nears All-Time Record By $20M
Viðskiptablaðið – Tekjuhæsti mánuður í sögu Smárabíós
Viðskiptablaðið – Bíó Paradís tapaði 28,5 milljónum
RÚV – Aldrei fleiri í bíó: „Þetta er önnur upplifun og fólk er farið að sakna þess“
