The Passion of the Christ (2004)

Ég get ekki sagt að ég hafi verið mjög trúaður maður og aldrei virkilega pælt í því að einhverju ráði. En eftir að hafa séð þetta ótrúlega sjónræna listaverk Mels Gibson, held ég að ég hafi séð ljósið! Söguna þekkja allir, en framsetning hennar í þessarri mynd er með slíkum afbrigðum að annað eins hef ég ekki séð á minni ævi. Stórgóður leikur, frábært útlit, tónlist og einstaklega tilfinningaþrungið andrúmsloft þessarrar myndar gripu mig svo miklum heljartökum að ég dofnaði í stólnum og fannst sem ég hefði svifið inn í einhverskonar draum þar sem ég varð máttlaus frammi fyrir hinum gríðarlegu sjónrænu, hljóðrænu og ekki síst tilfinningalegu stórskotum sem drundu svo á skilningarvitunum að mig langaði að brotna saman og hágráta eins og ungabarn! Svo mikil voru áhrif þessarrar myndar á mig, að ég gat ekki og get varla enn talað um hana eða hugsað til hennar án þess að tárast! Ég get vart orða bundist yfir mikilfengleik þessarrar myndar og mun ég bera endalausa virðingu til Mels Gibson fyrir að hafa lagt í þetta stórvirki.

Hann fær líka mikið kredit fyrir að hafa myndina á hinum fornu tungumálum Aramísku og Hebresku, og að hafa hana algjörlega lausa við allt Hollywood-lúkkið.

Þetta er án efa sú besta, en jafnframt tilfinningalega erfiðasta mynd sem ég hef nokkurn tíman séð og gef ég henni endalausar stjörnur.

Ég verð að byrja á að segja að það voru ansi margir hlutir sem lokkuðu mig á myndina. Mér fannst t.d flott að sjá þarna leikara sem er ekki þekktur svo þú sjáir einungis Jesús.

Tónlist myndarinnar var afbragðs góð. Leikararnir stóðu sig með prýði.

Sviðsmyndin og umgjörðin var líka frábær tugumálið flott og kom skemmtilega á óvart að að sjá bandaríkjamann gera mynd með öðru tungutaki en þessum hversdagslega kanahreim.

En innihald myndarinnar var hörmung og raunar sá ég ósköp lítið point í myndinni seinni partinn annað en það að Jesús var píndur og ótrúlega þunnt af Mel að vera að taka þennann eina kafla úr lífi Jesús, bara pyntingar og aftur pyntingar.

Hver var söguþráðurinn? Hvað um þessi þrjátíu ár sem Jesús lifði fyrir utan þessa síðustu daga?

Fyrst að allir eru að keppast við að kalla þennann sudda einvherja snilld, þá ætla ég að segja ykkur aðra sögu.


Þessi mynd sýnir ekkert annað í rúma tvö tíma en ÓÞARFA pýntingar og viðbjóð!


Hvar eru kraftaverkin? Hvar er boðskapurinn??


Það eina sem gerist í þessari mynd er að jesú er barinn og laminn og næstum því bókstaflega kjötflettur!

Ég meina, var ekki hægt að sýna eithvað af því góða sem á að vera tengt jesú?


Ég get alveg viðurkennt að ég er ekki trúaður maður, en sagan um Jésú og Guð og allur hinn kristni boðskapur er mér kær vegna þess að ég er partur af lúþersku samfélagi.


Þessi mynd var bara eingöngu gerð til að shokkera og selja.


Fyrst að Mel Gibson er trúaður maður, afhverju hafði hann ekki eithvað fallegt um boðskapinn að segja líka?

Vissi ekki hverju ég ætti von á þegar ég fór á þessa mynd. Ég er ekki vanur að tjá mig á þessum vef um myndir og verð bara að koma því frá mér að þessi mynd er hræðilega langdregin og leiðinleg. Flestir þekkja sögu Krists, og þessi mynd tekur fyrir örfá atriði í lífi Jesú og setur bíblíuna á myndrænt form. Það er verðugt verkefni að setja biblíuna á myndrænt form enda er þar að finna mikla og merkilega speki. Það sem þessi mynd tekur fyrir á þó lítið skylt við boðskap biblíunar.


Hvert einasta atriði myndarinnar tekur hálfa eilífð og 1 klst pyntíngaratriði fullkomnar hryllinginn. Þessi klukkutími er með versta splatter sem sést hefur á hvíta tjaldinu. Húð Jesú rifin af honum með odda-svipum svo sjáist í ber rifbeinin. Það eru ekki ýkjur þegar ég segi ykkur að það tók 1 klst. að pynta Jesú, láta hann bera krossinn að hæðinni og berja hann upp á krossinn.


ALDREI hefur mér þótt jafn ótrúlegt að horfa upp á mynd fá jafn góða dóma og þessi. Söguþráðurinn er enginn, leikur er sæmilegur en gífurlega einhæfur (hver og einn leikari er eins út í gegnum alla myndina og gæti ég trúað að um 15 mín alls fari í nærmynd af Jesú þar sem þrátt fyrir blóðugt andlitið lítur hann upp og það glampar í gullfallegu litalinsuna í vinstra auga), boðskapurinn er brenglaður, Hollywood bragurinn dregur úr trúverðugleikanum en það verður að viðurkennast og myndataka er góð og sömuleiðis hljóðsetning (þó svo að hún byggi fyrst og fremst á sífeldum endurtekningum á sömu umhverfishljóðum). Eftir að hafa séð myndina þá veit ég að Jesú þurfti að þjást óendanlega mikið og á hann bestu þakkir skilið. Þetta vissi maður þó fyrir án þess að hafa þurft að horfa upp á allan hryllinginn. Önnur skilaboð myndarinnar tapast í viðbjóðnum og blóðbaðinu.

The passion of Christ olli mér nokkrum vonbrigðum og að ýmsu leyti má segja að illa hafi verið farið með góða sögu. Píslarganga Krists er auðvitað eitt allra mesta drama kristinnar menningar og saga sem svotil allt vestrænt fólk þekkir en sú ákvörðun Mel Gibsons að byggja handritið að stórum hluta á sýnum þýsku nunnunnar Anne Catherine Emmerich (1774-1824) tel ég að skemmi góðan efnivið. Ég átti von á að finna meira „kjöt á beinum“ í þessari mynd, þe. meira drama, meiri söguþráð, betri tengingar við líf Krists samkvæmt Biblíunni, en í staðinn samanstendur myndin af tveimur klukkustundum af stöðugum pynntingum sem mér var meir en farið að blöskra; því undir lokin var mér hreinlega farið að leiðast.


Mel Gibson og fjölskylda hans tilheyra minnihlutahópi kaþólikka sem líta á rit þýsku nunnunnar sem helgar bækur og virðist markmið myndarinnar vera að boða túlkun hennar á dauða Krists og líklegast tekst sú boðun að einhverju leyti því ég held að kristið fólk hljóti að ganga út af þessari mynd með sektarkennd. Sérstaklega þegar meðlimir hvítasunnusöfnuðanna rétta bíógestum á útleið miða sem á stendur „Jesú dó fyrir syndir þínar“!


Að þessu sögðu er síðan ekki hægt annað en játa listrænt gildi myndarinnar; kvikmyndatakan er glæsileg og að mörgu leyti er myndin eins og lifandi helgimynd. Það sýnir líka metnað að hafa myndina á tungumálunum sem töluð voru landinu á biblíutímum; Arameísku og Latínu (með ítölskum hreimi) og á Mel Gibson hrós skilið fyrir það. En betur má ef duga skal að mínu mati; það vantar mikið upp að the Passion of Christ komist í hálfkvisti við meistaraverk á borð við The Last Temptation of Christ, sem bætti verulega nýrri sýn á líf Jesú.

Ég skammast mín ógurlega fyrir að gefa The Passion of the Christ ekki hærri einkunn. Mig langaði virkilega til þess að dýrka þessa mynd á sama leveli og aðrir gerðu, en einhvern veginn stóðst það ekki. Ekki samt misskilja mig alveg strax. Ég neita því ekki að hér er á ferðinni æðislega vel útlítandi kvikmynd. Ég veit ekki einu sinni hvort ég ætti að kalla þetta kvikmynd. Sjónrænt Listaverk passar betur. Einnig dáist ég gífurlega af hugrekki Mels Gibson fyrir að gera það sem fáir aðrir myndu þora. Maðurinn hefur sannað að hann er pottþéttur leikstjóri (enda á hann Óskar til að sýna það) og hann hefur gott auga fyrir harðri dramatík. Svo hefur honum einnig tekist að safna saman flottu liði leikara hér. Það eru engin stórnöfn, en ef eitthvað er þá er það plús, því í mynd sem þessari er ekki gott að maður 'viti' að maður sé að horfa á leikaranna. Jim Caviezel smellpassar í hlutverk Krists, jafnvel þó svo að hann geri ekki mikið annað en að láta sig þjást. Og ef eitthvað er út í það farið, þá fannst mér förðunin 100% gallalaus. Samt fyrir neðan allt þetta voru ýmsir hlutir sem ég var ekki alveg nógu sáttur við. Fyrst og fremst fannst mér byrjunin nokkuð mislukkuð. Myndin virkaði á mig eins og það hefði vantað stóran hluta af sögunni, og mér fannst ósköp óþolandi að myndin fleygir manni beint inn í miðja sögu líkt og 1/3 hluta af myndinni vantaði. Í kjölfarið virðist The Passion of the Christ einungis vera ein stór uppbygging fyrir endalok Krists (þennan svokallaða Climax myndarinnar), og í leiðinni er reynt að framfæra eins mikið af hrottalegu og satt að segja erfiðu ofbeldi, sem mér persónulega þótti ónauðsynlegt. Ég var á mörkunum við að leggja hendur fyrir framan andlit, sum atriðin voru bara full hrottafengin og þung til áhorfs. Ég hef t.d. aldrei upplifað jafn óþægilegt pyntingaratriði í bíómynd, því hérna finnur maður bókstaflega til með því sem er að gerast (í smátíma fannst mér myndin ætti frekar að heita The Torture of the Christ). Allar deilur um þessa mynd eru líka skiljanlegar, og það undirstrikar bara hugrekki leikstjórans enn meira. Sama hverri trú maður tilheyrir eða jafnvel þótt maður sé trúleysingi þá er endalaust hægt að hafa mismunandi skoðanir á framsetningu sögunnar. Það heillaði mig einnig verulega mikið þegar ég komst að því að myndin yrði öll á latínu og aramesku. Svo er enginn upphafs credit-listi til bóta, sem gerir þetta minna að bíómynd og mun meira að listrænni upplifun. Þegar á heildina er litið dáðist ég að þessari mynd á marga vegu. Hún er flott í útliti og leikur er í toppmarki. Ofarnefndir ókostir útiloka hins vegar möguleika á hærri einkunn, en ég mæli með að margir kíki á þessa mynd við tækifæri, þó ekki nema bara upplifunnar vegna, því þetta er sko svakaleg upplifun. Og alls ekki fyrir viðkvæma.6/10

Mynd þessi er fremur blóðug,ég bjóst engan vegin við öllu sem var sýnt í myndini.Myndin er snilld og rétti maðurinn er Mel Gibson,ég hef trú á honum í framtíðinni og ég býst við að fá að sjá hluti sem enginn annar en Mel gerir.En leikarinn sem leikur Krist fannst mér eiga aðal þáttinn í þessari mynd,hann heitir Jim eithvað átti stóleik i myndini.Ég hef ekki séð hann annari mynd en hann slær fullkomlega í gegn,Reyndar fannst mér pyntingarnar og restin af því vera soldið ýkt,maðurinn er hrinlega opnaður og ég skil ekki hvernig er hægt að lifa jafn særður og hann var í myndini,það lá við að hann dytti í sundur. En i heildini fær hún fjórar stjörnur og ég hvet alla sem þola að skella sér i bíó.

Þessa kvikmynd verða allir að sjá, það er ósköp einfalt.


Ég gef henni 4 stjörnur, þar af á Mel Gibson helminginn fyrir það eitt að þora að koma með þessa mynd. Álit mitt á honum var mikið fyrir myndina, en það hefur aukist núna.


Allir leikararnir standa sig frábærlega. Ég vill óska James Caviezel til hamingju með óskarinn sem hann fær á næsta ári, hann er óaðfinnanlegur í hlutverki Jesús.


En ef ég væri spurður: Hvernig fannst þér myndin, þá myndi svarið vera einfalt, þetta er meistaraverk sem verður aldrei endurtekið. Og svo myndi ég segja viðkomandi að sjá myndina.


Myndin er gríðarlega áhrifamikil og magnþrungin og fær allavega mig til að hugsa mikið um Trúnna almennt.


En ég segi bara takk fyrir frábæra mynd og hvet alla til að sjá hana og upplifa síðustu tímana hans Jesú.

Listaverk þetta er án vafa. Seinustu klukkustundir Jesú Krists áður enn hann er negldur fastur við krossinn. Myndin fer eftir biblíunni sem ég þekki þó mjög lítið þar sem ég er trúleysingi, eða þá meina ég að ég trúi ekki á neina trú en ég trúi samt á möguleikann að þetta hafi gerst og að Guð sé til. Þegar ég meina ´Listaverk´ á ég við reyndar að þetta er þannig hugtak sem hægt er að mála á mynd og sjá hvað hún er um. Ég skal bara fara í gegnum þetta.....

Kvikmyndatakan: Var KLIKKUÐ! Hvert einasta skot hafði einhverja sérstaka merkingu að fela í sér. Ég er mjög glaður hve vel þeir fóru að því. Kvikmyndatakan var nær fullkomnun, þá meina ég fullkomnun kvikmyndataka allstaðar.

Klippingin: Þeir höfðu um það bil ár að klippa þessa mynd eftir tökur og greinilega nýttu klippararnir og má minna Mel Gibson tímann og gerðu sitt besta sem var betra en ég bjóst við.

Leikurinn: Einn annar hlutur myndarinnar var leikurinn sem var nánast fullkominn sérstaklega hjá Jim Caviezel sem lék Jesú sjálfann og var afskaplega sannfærandi og ég er fullviss að þetta sé eitt besta leikaraverk í sögunni.

Þegar ég las greinar í morgunblaðinu og fréttablaðinu las ég mikið um ap myndin væri full af fordómum og földum symbolisma og sumir gagnrýnendur að reyna að fá fólk til að forðast myndina. Að segja að The Passion of the Christ sé þannig mynd, er jafn heimskulegt og að endurkjós Bush þetta ár!

Myndin fer eftir biblíunni og las ég einnig sumstaðar að gagnrýnendur voru vonsviknir hvernig sumar persónurnar voru útfærðar. Sögðu að þau fóru ekki eftir sagnfræðinni! Biblían er allt nema sagnfræði, þetta er goðfræði. Enginn veit með vissu hvort þetta gerðist. Hvort Jesú var sama manneskja ef hann var nokkuð til. Þetta er annað gagnrýnendabull sem þið ættuð að forðast.

Svo er ég mjög pirraður að ganga inn og útur bíóinu með fólk gefandi bæklinga um björgun og Jesú Krist. Þetta er allt meira bull sem allir ættu að forðast.

Mel Gibson var að mínu mati leikstjóri sem vissi hvað hann var að gera. Ég sá enga galla, hann kunni sína hluti og kunni sína sögu. Hann er strangtrúaður kaþólikki en samt frábær leikstjóri.

Þetta er umdeildasta mynd síðari ára og að mínu mati sú besta sem ég hef séð þetta ár. Og að lokum þá er þessi mynd ekki fyrir viðkvæma. Ég nærrum 17 ára er nú ónæmur fyrir blóði og kvölum í stórum skala en það eru aðrir sem þola ekki þannig lagað svo ég vara við að ekki sýna neinum hana sem eru veik fyrir þessu.

Ekkert kemur sérstaklega á óvart í þessari mynd enda sagan svosem vel þekkt. Myndin var nokkurnvegin nákvæmlega sú saga færð í það form sem miðillinn kvikmynd býður uppá. Tónlistin var virkilega vel unnin til að grípa þann anda sem tilheyrir, litirnir myrkir og pössuðu við myrka mynd. Ég var sérstaklega hrifin af því að myndin var ekki á ensku og það sýnir að mynd getur náð gríðarlega langt með öflugri sögu á öðrum tungumálum.


Fyrir mér var þessi mynd sagnfræði og á sama tíma trúarbrögð. Aðferðin sem notuð var til að sýna ofbeldið á Jesú fannst mér hinsvegar frekar ótrúverðug. Að menn geti nennt að hlægja hátt endalaust, á meðan þeir eru orðnir lafmóðir af því að húðstrýkja mann gengur ekki alveg upp að mínu mati. Einfaldari svipbrigði sem sýndu háð eða fyrirlitningu hefðu verið sterkari en grófur karlmannshlátur í langan tíma. Ég held ekki að menn eyði orku í háan skellihlátur þegar þeir eru að ganga fram af sér við að húðstrýkja mann. Svo var ekki trúverðugt af mínu mati að nota þetta húðstrýkingartæki sem tætti í sundur borð og halda að Jesú væri í heilu lagi eftir öll höggin með þeim.


Einnig fannst mér ótrúverðugt þegar hermennirnir gengu um með stöðugum barsmíðum á göngunni upp á Golgata löngu eftir að augljóst var að Jesú gat ekkert gengið með krossinn sjálfur. Sæmilega vel gefnum mönnum ætti að vera ljóst að maður sem var með jafnmikil sár og myndin sýnir eftir húðstrýkinguna, myndi gefast upp og ekki geta borið krossinn. Þá sátu þeir sjálfir uppi með að bera krossinn, eða fá einhvern til þess eins og þeir gerðu. Svo var auðvitað sú hætta fyrir hendi að maðurinn væri einfaldlega látinn áður en upp á hæðina var komið og þá hefði hin táknræna sýning sem æðstuprestunum var svo mikilvæg ekki átt sér stað.


Miðað við atið við húðstrýkinguna var líkami Jesú nokkuð heillegur og verkfærin sem notuð voru komu ekki vel fram á líkama hans enda hefði hann verið nokkuð örugglega dáinn ef öll högg sem framkvæmd voru hefðu virkilega átt sér stað.


En þrátt fyrir þetta þá er ágætt að rifja þessa sögu upp og magnþrunginn boðskap Jesú þrátt fyrir barsmíðar. Satan var gerður mjög áhrifamikill og hvernig púkar hans birtust í börnum, sérstök tilvísun. Júdas hengdi sig á ótrúlega flottum stað til myndatöku.


En hvað stendur þá uppi í huga mér eftir að hafa séð myndina? Fyrst og fremst hversu hættulegir trúarleiðtogar, í þessu tilfelli æðstu prestarnir, geta verið í samfélögum. Þrátt fyrir að stjórnskipaður maður (af einræðisstjórn að vísu) vilji ekki dæma mann þá heimta æðstuprestarnir að af slíku offorsi að þeim er sama þó hættulegur glæpamaður gangi laus. Þeim fannst sér ógnað. Trúarleiðtogar, hvaða trú sem þeir aðhyllast geta náð meiri tökum á fólki vegna tilvísunar í trúarbrögð og þeirrar stöðu sem þeir hafa í hugum fólks gagnvart þeim Guði sem þeir trúa á. Nánast sérstakir útvaldir umboðsmenn með beina línu til Guðsins. Við þekkjum sögu þeirra úr gyðingdóm, úr kristni, úr múhameðstrú og mörgum fleirum. Þegar áherslan beinist að völdum, sama undir hvaða formerkjum, þá er eins og lýðræðið fölni og trúarleiðtogi sannfærir fólk um að Guðinn vilji eitthvað sem þarf að framkvæma.


Kannski er það mikilvægasta skynsemin í öllum trúarbrögðum að einstaklingurinn geti sjálfur talað við sinn Guð og fundið hjá honum þann frið eða þá sálrænu næringu sem hann þarfnast. Umboðsmenn guðanna gleyma sér oft í öðru en því hlutverki sem þeir hafa að gegna.

Þetta er fullkomið verk hjá Mel Gibson, algerlega óaðfinnanlegt.

Myndin segir frá síðasta degi Jesú í jarðnesku lífi og þeirri þjáningu sem hann hefur mátt þola þann tiltekna dag.

Myndin lýsir þjáningunni svo sannalega vel og fær mann til þess að lýta undan annað veifið þar sem svipuhöggun dynja á líkamanum meðan hann er bundinn við trédrumb eða að bera krossinn áleiðis til golgatha.

Þetta er meistaraverk í alla staði og mynd sem allir ættu að sjá en ekki nema að hafa aldur til því óhugurinn er þvílíkur að ég man ekki eftir öðru eins, kanski er það af því að söguna þekkjum við öll og er þetta það sem átti að hafa komið fyrir.

Allir sem að myndinni koma hafa verið vel valdir og greinilegt að sagan er Mel Gibson mjög hjartnæm. Þótt svo að framsetningin sé umdeild þá er ekki um það að deila að verkið er algert meistarastikki sem á fyllilega skilið fjórar stjörnur og nokkur óskarsverðlaun. Þótt svo að full snemmt sé um það að segja þá getur hún hæglega orðið besta mynd ársins.

Hér er komin 3. mynd leikarans Mel Gibson sem leikstjóra, The Passion of the Christ, sem ég verð að segja er í einu orði snilldarverk. Það er alveg sama hvaða verkefni hann Mel kallinn tekur að sér, hvort sem hann er að leika eða að leikstýra mynd, þá gerir hann sitt verk með glæsibrag. Hér segir frá síðustu 12 klukkustundum í lífi Jesús Krists, allt frá síðustu kvöldmáltíðinni og til krossfestingu hans. Það er ótrúlegt hvað hann lagði mikinn metnað í þessa mynd. Hann fer eins vel og hann getur eftir guðspjöllunum og að mínu mati tekst honum að segja frá atburðinum stórkostlega. Ég hef aldrei á ævi minni séð jafn átakanlega mynd á ævi minni. Sum atriði í myndinni eru svo átakanleg að það er varla hægt að horfa á þau. Ég gat það varla. Það er sagt að þessi mynd er mjög ofbeldisfull og er ég sammála því en hann er bara að segja frá þessu eins og þetta gerðist. Kvikmyndatakan í myndinni er mjög góð, tónlistin er alveg meiriháttar góð, leikstjórn Mels snilld, öll tæknivinna mjög góð og leikararnir standa sig allir mjög vel, og þá sérstaklega Jim Caviezel sem leikur Jesús af stakri snilld að maður bara trúir varla öðru. Mel hefði ekki getað fundið betri leikara en hann til að leika Jesús. Maia Morgenstern leikur móður Jesús Krists af mikilli snilld. Svo er Monica Bellucci líka mjög góð sem María Magdalena. Þessi mynd á eftir að fá misgóða dóma frá fólki það er ég alveg viss um, enda er þetta ein umtalaðasta mynd ársins. En hún á eftir að sjokkera ykkur. Hún gerði það allavega við mig, mér leið bara illa eftir að ég kom út úr bíósalnum. Þó að bíóárið sé ekki hálfnað, þá get ég alveg sagt að þetta verður ein af bestu myndum ársins og er strax orðin ein af bestu myndum sem ég hef séð. Það verður spennandi að sjá hvað verður næsta verkefni hans sem leikstjóri. Og tvennt í lokin: 1. Kíkjið á fyrstu myndina sem Mel Gibson gerði sem er Man without a face sem er mjög hugljúf og góð mynd. 2. Og ég vil vara fólk við eins og annar gagnrýnandi hefur sagt frá: ÞESSI MYND ER EKKI FYRIR VIÐKVÆMAR SÁLIR.